Çatışmanın ortasında 90 bin turist! Tıp rehberi askerler oldu: ‘Yardım beklemeyin’
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Her yıl milyonlarca kişi tatil yapmak için yurt dışına çıkıyor. Bu hedefle kimi beşerler deniz kenarlarını, kimi beşerler kamp alanlarını tercih ederken, bazıları de arkeolojik zenginlikleri inceleyebileceği ülkelere gidiyor. Toplumsal medyada oluşan trendler, hayatın her alanını etkilediği üzere tatil için gidilecek yerleri de etkiliyor. TikTok ve Instagram başta olmak üzere çeşitli toplumsal medya uygulamalarından etkilenen birçok kişi, dünyanın en tehlikeli çatışma bölgeleri de dahil olmak üzere birçok riskli bölgede tatil yapıyor. Bunun en değişik örneklerinden biri de halihazırda iç çatışmaların vakit zaman devam ettiği Libya. Uzun yıllar boyunca Muammer Kaddafi tarafından demir yumrukla yönetilen Libya’da, Arap Baharı ile başlayan protestolar kısa müddet içinde iç savaşa evrilmişti. İç savaş, ağır çatışmaların akabinde 2011 yılında muhaliflerin Muammer Kaddafi’yi öldürmesiyle sona ermiş olsa da Libya için günümüze kadar uzanan sancılı süreci sona erdirmek için kâfi olmadı. Ülke içindeki uyuşmazlıklar yeni bir iç savaşa sebep olurken, günümüzde Libya; Trablus ve Tobruk merkezli iki farklı hükümet tarafından yönetim ediliyor. Taraflar ortasında vakit zaman artan tansiyon, ülke içinde istikrarsızlık ortamına sebep oluyor.
Son vakitlerde iç karışıklığın tekrar alevlendiği Kuzey Afrika ülkesi Libya, 10 yılı aşkın müddettir ülkede yaşanan istikrarsızlık ve çatışma haline karşın, her yıl yaklaşık 90 ila 100 bin ortasında turist ağırlıyor. Birçok ülkenin yaptığı seyahat ikazlarına karşın her yıl birçok kişi Libya’da savaşın gölgesinde kalan tarihi yapıtları ve doğal hoşlukları görmeye gidiyor. Beş yıldızlı otelleri ve havuz başındaki şezlongları bırakanlar, muhafazalar ve askeri denetim noktaları eşliğinde ‘keşfedilmemiş kalıntıları’ ve lokal kültürleri keşfetmeye çalışıyor.
‘ŞAŞIRTICI DERECEDE İNANÇLI BİR TATİL OLDU’
Son vakitlerde bilhassa Batı ülkelerindeki toplumsal medya kullanıcılarının karşısına çıkan Libya görüntüleri, birçok Batılı turisti bu ülkeye çekiyor. Yayılan görüntülerde yer alan görünümler, ülkede UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren tarihi zenginliklerle birleşince, binlerce kişi için bir cazibe merkezi haline geliyor. İngiltere merkezli basın kuruluşu The Mirror, 2024 yılında Libya’ya giden Hudson ve Emily çiftinin Libya’ya yaptığı seyahatteki izlenimlerini aktardı.
Libya, dünyayı dolaşmayı hedefleyen çiftin gittiği 196. ülke oldu. 2024 yılında Libya’ya giden çift, Libya’nın beklediklerinden daha inançlı bir ülke olduğunu tabir etti. Mirror’a konuşan ikili, “Korumamız işini çok ciddiye alıyordu. Bizi tuvalete kadar takip ederdi. Dürüst olmak gerekirse, bu ülkelerden kimilerini görebileceğimizi hiç düşünmezdim lakin böylesi bir seyahat için nitekim minnettarım” dedi. Trablus’un doğusunda Akdeniz kıyısında kalan Leptis Magna antik kentinden çok etkilendiklerini söz eden ikili, Trablus sokaklarının hoşluğunu övdü ve mahallî halkın kendilerine karşı arkadaşça davrandığını söyledi.
Leptis Magna, Roma Libyası’nda kıymetli bir kentti.
İnternette yayılan ve bilhassa Avrupalıların ilgisini çeken içerikler, Libya’nın savaşın gölgesinde kalmış hoşluklarını gözler önüne seriyor olsa da, yapılan ihtarlar sebebiyle Libya’ya tatile gitmenin uygun bir fikir olduğunu düşünmeyenler de epey fazla.
Libya, antik periyottan kalan birçok tarihi zenginliğe sahip. Ülkede UNESCO tarafından tehlike altındaki dünya mirası olarak görülen çok sayıda antik kent ve arkeolojik bedel bulunuyor. Bunların başında Leptis Magna, Sabratha, Şahhat üzere antik kentler ve Ghadames üzere eski kentler bulunuyor. Bunlardan farklı olarak geçmişi milattan evvel 12 bin yılına kadar uzandığı kestirim edilen kayalara çizilmiş fotoğrafların varlığı biliniyor.
‘İŞLER AYKIRI GİDERSE YARDIM BEKLEMEYİN’
Libya için seyahat uyarısı yayınlayan ülkelerden birisi de İngiltere. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, terör saldırıları, adam kaçırma ve silahlı kümeler ortasındaki çatışmalar nedeniyle Libya’nın büyük bir kısmına seyahat edilmemesi ihtarında bulunmuş ve bu hususta dikkat edilmesini istemişti. Açıklamada, ülkenin birtakım bölgelerinde ani şeklide şiddet olayları çıkabileceği belirtilirken, İngiliz gezginlere, işler aksi giderse çok fazla yardım beklememeleri, en yakın büyükelçiliğin Tunus’ta olduğu hatırlatılıyor.
Ghadames antik kenti, Libya’nın güney-batısında bir vahada yer alan “Çöl incisi” olarak biliniyor.
‘YÜKSEK BEDELE SAHİP REHİNELER’
Olası akınların turistik bölgelerde dahil olmak üzere ayrım gözetmeden gerçekleşebileceğini söz eden İngiliz yetkililer, ülkede bulunan gayrıresmi silahlı kümeler için Avrupalı vatandaşların ‘yüksek pahaya sahip rehineler’ olarak görüldüğüne dikkat çekiyor.
Kaddafi’nin devrilmesinin akabinde bir iç savaş daha yaşayan Libya’da sular şimdi tam durulmadığı için ülke içinde vakit zaman terör aksiyonları yaşanıyor. 2022’de DEAŞ tarafından düzenlenen bir araç bombalamasında 3 kişi yaralandı. 2023’te ise Trablus’taki çatışmalarda 55 kişi ölmüş ve başşehrin havalimanı bir müddet kapalı kalmıştı. Ülke genelinde gerginlik şimdi sona ermiş değil ve vakit zaman yükseliyor.
