ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesi, Trump’ın öteki ülkelere uyguladığı tarifelerde yasal yetkisini aştığına hükmederek, kelam konusu tarifelerin uygulanmasını durdurma kararı verdi.
Kararda, karşılıklılık temeline dayalı tarifelerin, ithalatı gümrük vergileri yoluyla düzenleme konusunda Memleketler arası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında Başkan’a tanınan yetkiyi aştığı söz edildi.
Trump idaresinin, ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesinin tarifeleri geçersiz kılan kararına itiraz ettiği bildirildi. İtirazın akabinde temyiz süreci kapsamında, Federal Temyiz Mahkemesi, hükümetin, kelam konusu kararın yürürlüğe girmemesi istikametindeki talebini kıymetlendirerek, kararın süreksiz olarak durdurulmasına hükmetti.
Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda mevzuyu kıymetlendiren Trump, ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesinin gümrük vergileri konusunda “inanılmaz bir şekilde” ABD’nin aleyhine karar verdiğini lakin temyiz mahkemesinin bu kararı durdurduğunu ifade etti.
Ayrıca ABD Başkanı Trump, aynı platformda yaptığı bir öbür paylaşımda, Çin’in kendileriyle yaptığı ticaret mutabakatını büsbütün ihlal ettiğini ileri sürdü.
Analistler, tarife siyasetlerindeki sık değişikliklerin ve ABD ile öbür ülkeler ortasında hala kapsamlı ticari uzlaşı sağlanamamasının risk iştahını sınırladığını belirterek, global ölçekte devam eden ekonomik ve jeopolitik risklerin yatırımcıların karar alma süreçlerini zorlaştırdığı kaydetti.
ARTAN RİSK İŞTAHI BEDELLİ METALLERİ OLUMSUZ ETKİLEDİ
Emtia piyasalarında makroekonomik datalar de fiyatlamalar üzerinde tesirli olurken, yatırımcıların odağı gelecek hafta ABD’de açıklanacak istihdam dataları ile Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararına çevrildi.
Tamamlanan haftada, ABD’de açıklanan çekirdek PCE enflasyon verisinin yıllık bazda yüzde 2,1 ile beklentilerin altında kalması, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gitmeyebileceği beklentisini kısmen güçlendirdi.
Bu durum altın üzere faiz hassasiyeti yüksek varlıklarda uzun vadeli fiyatlamalarda tesirli olsa da hafta genelinde güçlü seyreden dolar endeksi kısa vadeli baskı oluşturdu.
Bu gelişmelerle ABD 10 yıllık tahvil faizi haftayı 12 baz puan azalışla yüzde 4,40’tan tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,3’e çıktı.
Değerli metallerin tümü, dolar endeksindeki hudutlu yükseliş ve piyasalarda artan risk iştahının tesiriyle bedel kaybetti.
Analistler, ABD Memleketler arası Ticaret Mahkemesinin Lider Donald Trump periyodunda uygulanan karşılıklılık temelli tarifeleri iptal etmesinin, yatırımcıları tekrar riskli varlıklara yönlendirdiğini belirtti.
Temyiz kararına piyasa yansısının sonlu kaldığını söz eden analistler, tamamlanan haftada inançlı liman varlıklara olan talebin zayıf seyrettiğini ve bunun fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu kaydetti.
Bu gelişmelerin tesiriyle bedelli metallerin tümü bedel kaybederken, ons bazında fiyatlar, platinde yüzde 3,5, altında yüzde 2, paladyumda yüzde 2,4 ve gümüşte yüzde 1,5 azaldı.
ZAYIF PMI BAZ METALLERİ AŞAĞI ÇEKTİ
Baz metaller de tamamlanan haftada, açıklanan makroekonomik datalardan gelen sinyallerle üretimin azalacağı kaygısının artması sonucu kıymet kaybetti.
Çin’de imalat kesimi İmalat Sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), mayısta 49,5 düzeyinde gerçekleşerek 50’nin altında daralma bölgesinde kaldı.
İmalat bölümündeki zayıf talep sinyalleri üretimin düşeceği telaşıyla bilhassa baz metal fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Öte yandan, ABD’nin Avrupa mallarına yönelik tarifeleri ertelemesi ve devam eden mahkeme süreçleri kısa müddetli bir rahatlama sağlasa da tarife belirsizlikleri risk ögesi olmayı sürdürdü.
Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında, bakırda yüzde 3,3, kurşunda yüzde 1, alüminyumda yüzde 1,5, çinkoda yüzde 2,6 ve nikelde yüzde 0,6 azaldı.
OPEC+ TEMMUZDA DA ÜRETİMİ ARTIRIYOR
Petrol fiyatları, üst üste ikinci haftayı da düşüşle tamamlarken, temmuz ayında OPEC+ kümesinden yeni üretim artışı beklentileri ile ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifelerine ait mahkeme kararlarının yarattığı belirsizlikler tesirli oldu.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiklerinden oluşan OPEC+ kümesinin sekiz üyesinin gerçekleştirdiği toplantıda yeni bir üretim artışı kararı alacağı beklentisi, hafta boyunca petrol fiyatları üzerinde aşağı taraflı baskı oluşturdu.
Analistler, hafta içi üretim artışı için taban hazırlandığını ve bu artışın evvelki iki toplantıda alınan günlük 411 bin varillik artış kararından daha yüksek olabileceğini öngördüklerini belirtmişti.
Dün gerçekleştirilen toplantıda ise OPEC+, pazar hissesini tekrar kazanmak ve çok üretimde bulunan ülkeleri cezalandırmak maksadıyla temmuz ayında günlük 411 bin varillik üretim artışı kararı aldı.
Günlük yaklaşık 5 milyon varil ile global talebin yüzde 5’inden fazlasını üreten 8 OPEC+ üyesi ülke, nisan ayında sonlu bir üretim artışı gerçekleştirmişti. Bu ülkeler, mayıs ve haziran aylarının akabinde temmuzda da üretimi üç katına çıkararak arzı artırdı.
Bu gelişmelerle bu hafta, brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,9 azalırken, New York Ticaret Borsası’nda süreç gören doğal gazın İngiliz termal ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 3,8 değer kazandı.
AVRUPA BİRLİĞİ VARSAYIM DÜŞÜRDÜ
Tarım emtia fiyatları, tamamlanan haftada arz tarafındaki haber akışı ve tarife belirsizlikleriyle pirinç hariç negatif seyir izledi.
Brezilya’da mısır hasadı yavaş ilerlerken, Arjantin’de kuru ve soğuk hava, geciken soya hasadını hızlandırırdı, kışlık buğday ekimlerini destekledi.
Avrupa Birliği, kuraklık nedeniyle 2025/26 dönemi toplam tahıl üretim varsayımını 279,6 milyon tona düşürdü. Ukrayna’da üreticiler, hava şartları kaynaklı risklerin artmasıyla yeni dönem buğday fiyatlarında yükseliş bekliyor. Kanada ise toprak nemi yetersizliği nedeniyle buğday üretim kestirimini aşağı istikametli revize etti.
Bununla Malezya hükümeti B30 biyodizel kullanım maksadını yineledi. Bu kapsamda, sürdürülebilir üretim artışının soya yağı ve gibisi ham hususlara olan talebi desteklemesi bekleniyor.
Bu gelişmelerle tamamlanan haftada Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar, soya fasulyesinde yüzde 1,7, mısırda yüzde 3,5 ve buğdayda yüzde 1,7 azalırken, pirinçte yüzde 2,5 arttı.
Kahve fiyatları, mayıs sonunda yeni hasatların başlamasıyla baskı altında kaldı. Analistler, Vietnam ve Brezilya üzere önde gelen üretici ülkelerde hasat periyodunun başlamasıyla arzın artmasının, fiyatları etkilediğini kaydetti.
ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 1,1, pamukta yüzde 1,5 ve kahvede yüzde 5,2 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 0,1 azalışla tamamladı.
