İki kitadan gelip Kars’ta bir iz aradılar: Bizim misyonumuz kontağı sağlayabilmek

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Çarlık Rusya periyodunda silahlanmaya karşı çıkıp savaşmadıkları için Kafkasya’ya ve kısmen Anadolu’ya sürgün edilen Malakanların torunları, cetlerinin yaşadıkları topraklar üzerinde incelemelerde bulunmak için çalışma başlattı.

ABD’de yaşayan Malakan tarihçisi Andrei Conovaloff ve Vasili Kobzev ile Avusturalya’da yaşayan Jerry Bogdanoff, cetlerinin doğup büyüdüğü topraklara, Kars’a geldi. Kars Kültür ve Sanat Derneği Başkanı Vedat Akçayöz’ün rehberliğinde merkez Çakmak köyünde Malakan Mezarlığı’nı ziyaret eden Conovaloff, Kobzev ile Bogdanoff, Malakan Kültür Konutu’nda incelemelerde bulundu.

Konukların Kars ve etrafındaki Rus köylerini, Malakan mezarlarını ve su değirmenlerini incelediklerini söyleyen Vedat Akçayöz, Çakmak köyünde bulunan Malakan Mezarlarını ziyaret ettiklerini belirtti.

Akçayöz, “Bu süreç içerisindeki en büyük hedefleri kendilerinin dünya çapında bir web sayfaları var. Bu web sayfaları üzerinden Kars bölgesinde yaşayan bu bölgeden göçen Malakanların, bu bölgeyle kültür ve turizm üzerinden tekrar entegre edebilmek için Amerika, Rusya, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan’da bulunan Malakanların bağlantılarını sağlamak, Kars iktisadına ve turizmine katkı yapmak hedefiyle buraya geldiler. Bizim Kültür Bakanlığı desteğiyle yapmış olduğumuz Malakan Konutu’nun onarımı ile ilgilendiler. Bu bölgeyi benim arzum ve hedefim; Çakmak köyündeki bu Malakan Evi’ni restore ettirdikten sonra Kültür Bakanlığı’nın da takviyesiyle burada bir Malakan Müzesi’ni yapabilmektir” diye konuştu.

“93 harbi olarak bilinen 1878 ve sonrasında bu bölgeye getirilen Malakanlar ve Dukoborlar öbür sektantlarla bir arada yani yaklaşık 30’un üzerinde sektant var bu bölgede” diyen Akçayöz, “Bunlarla bir arada bu bölgeye kültürleriyle birlikte geldiler. Malakanların en kıymetli özelliği barışı sağlayan, barış üzerinden silahlarını eline almayan bir toplumdur. Savaşmamak için barışı eyleyen. Ateşe dönen bu dünyada şu anki günümüzde bizim için de insanlığın içinde çok ulvi bir bedelleri olan bir yaklaşım biçimidir bu. Dukoborlar ise ikisi ortasındaki farkı şöyle anlatabiliriz; savaşmamak için ellerindeki silahları yakan insanlardı. Dünyada birinci sefer 1895 yılında yaktıktan sonra bu bölgeden 1899 yılı üzerinde tüm Malakanların, Dukoborların bir kısmı Kanada’ya, bir kısmı Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. Bizim gayemiz bu bölge doğumlu, bu bölge ataları olan Malakanların Kars’ın kültürünü, sanatını, turizm üzerinden canlandırıp Kars’a katkı yapmaktır” dedi.

Dünyadaki Malakanlarla kontağı sağlamak istediklerini söyleyen Malakan tarihçisi Andrei Conovaloff ise “Bizim misyonumuz kontağı sağlayabilmek. Web sayfası üzerinden özellikle da o ülkelere gidebilmek, o ülkelerdeki Malakanlılar ve Dukoborlarla angaje olup onları bir yerde turizm, kültür turizmine adapte edebilmek. Barış emeliyle bu bölgeye geldiler. Yüzbinlerce Malakan ve Dukobor bu bölgeden ayrıldı, 1912-62 süreci içerisinde. Kıymetli olan onların kontaklarını sağlayabilmektir” diye konuştu.