Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gordion Antik Kenti’ndeki çalışmaların tümülüslerde devam ettiğini belirterek, “Antik kentte kazılan 47’nci tümülüs olan T26 tümülüsünde 3,1 metreye 2,8 metre boyutlarında, ahşap konstrüksiyonlu bir mezar odası gün yüzüne çıkarıldı.” sözünü kullandı.
BAKAN ERSOY, GORDİON ANTİK KENTİ’NDEKİ 47’NCİ TÜMÜLÜSTEN ÇIKARILAN YAPITLARI TANITTI
Bakan Nuri Ersoy, “Kazı müddetlerinin 12 aya çıkarılmasıyla başlayıp yabancı kazıların da bu kapsama alınması, bütün kazıların başına Türk bilim insanlarından birer koordinatör görevlendirilmesi ve nihayetinde Geleceğe Miras Projesi’nin hayata geçirilmesiyle devam eden ağır bir sürecin sonunda Türk arkeoloji tarihinin altın çağını başlattık.” diyen Ersoy, arkeoloji tarihinde görülmemiş ölçüde sunulan maddi ve lojistik takviyelerle hafriyat, onarım, müdafaa, ihya ve inşa çalışmalarında adeta tarihi ayağa kaldırdıklarını ve geçmişi bugüne ve geleceğe taşıdıklarını vurguladı.
Ersoy, “Bugün bütün bu söylemlerimizin bir sefer daha harekete dönüştüğü, sonuç getirdiği muazzam bir kültür ve medeniyet alanında Gordion’dayız. Anadolu hakikaten, hani tırnakla kazısanız antik kente denk geleceğiniz eşsiz bir coğrafya. Sözün tam manasıyla insan medeniyetinin hazine sandığı, sır kutusu, hafızası bu topraklar.” değerlendirmesinde bulundu.
Gordion’un, milattan evvel birinci binyılın erken devirlerinde Friglerin başşehri olarak sahneye çıktığını aktaran Ersoy, arkeoloji tarihine ise 131 yıl evvel, Berlin-Bağdat tren yolunun inşası sırasında keşfedilmesiyle dahil olduğunu anlattı.
Bakan Ersoy, 1900’lü yılların başında birinci kazıların yapıldığını, bugüne kadar geçen 100 yılı aşkın müddette tam 46 tümülüste hafriyat gerçekleştirildiğini ve bugün anıtsal Frig mimarisinin M.Ö 800’e tarihlenen geniş tahribat katmanı ve Frig uygarlığının kimlik vesikası olan bir antik kentin karşısında durduğunu kaydetti.
BU YIL ZİYARETE AÇILACAK
Bakanlığın yürüttüğü çalışmalarla 2023’de Gordion Antik Kenti’nin UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alındığını ve bu kenti Geleceğe Miras çalışmalarına da dahil ettiklerini söz eden Ersoy, geçen yıl Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Arkeoloji Kısmı Öğretim üyesi Prof. Dr. Yücel Şenyurt’un Gordion’a koordinatör kazı başkanı olarak atandığını bildirdi.
Bakan Ersoy, şunları kaydetti:
“Gordion bölgesindeki çalışmalarımız tümülüslerde devam ediyor. Santim santim ilerlenerek sürdürülen bu ağır ve titiz mesai kapsamında, T26 tümülüsü olarak isimlendirdiğimiz değerli bir alanı, yüzyıllar sonra gün ışığı ile buluşturduk. Frig uygarlığına, o periyodun yaşantısına ve defin geleneklerine ışık tutacak çok önemli bir çalışma, alanda misyon yapan takım arkadaşlarımız tarafından tamamlanmış oldu. Antik kentte kazılan 47’nci tümülüs olan T26 tümülüsünde 3,1 metreye 2,8 metre boyutlarında, ahşap konstrüksiyonlu bir mezar odası gün yüzüne çıkarıldı. Toplam 88 metal eser bulundu, mezar içindeki iri kazanlar ve öbür buluntuların yanı sıra güney ve kuzey duvarlarında demir çivilerle asılmış halde bulunan bronz kaplar, neredeyse büsbütün sağlam olarak ele geçirildi.
Gün yüzüne çıkardığımız bu eserler, daha evvel hafriyatı yapılan Midas Tümülüsü’ndeki buluntulardan sonraki en ağır kümedir. Kelam konusu bu yapıtlardan yola çıkarak mezar odasındaki kişinin, Gordion ve Midas ile bağlantılı kraliyet ailesinden birisi olabileceğini iddia ediyoruz. Bu yıl içinde mezar odasının ve bulunan yapıtların yerinde sergilenmesine yönelik çalışmaları tamamlayacağız. Halihazırda bu yapıtlardan 47 adedinin onarım ve konservasyon süreçleri tamamlanarak Gordion Müzemize getirildi. İlgili prosedürler tamamlandığında öteki yapıtlarımız de müzedeki yerlerini alacaktır.”
Bronz ve demir yapıtların, gün yüzüne çıkarıldıktan sonra özel şartlarda laboratuvara taşındığını, yüzeylerindeki korozyonun burada denetimli sistemlerle temizlendiğini aktaran Ersoy, “Mekanik paklık ve kimyasal stabilizasyon süreçlerinin akabinde da eserler uygun mikroklimatik ortamlarda saklanmaktadır. Kırıklar yapıştırılmakta, çatlak ve eksik kısımlar uygun formüllerle desteklenerek tamamlanmaktadır.” dedi.
Uzmanların derin bilgi ve tecrübesi ile gerçekleştirilen bu sürecin yalnızca yapıtların fizikî bütünlüğünü değil, tıpkı vakitte tarihî ve kültürel kıymetlerini de muhafaza hedefi taşıdığını tabir eden Ersoy, Ankara Onarım ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı çalışanlarını, yürüttükleri bu titiz ve hassas çalışma münasebetiyle tebrik etti.
Ersoy, Geleceğe Miras uygulamaları kapsamında Gordion’da daha bir yıl bile dolmadan böylesine hoş çalışmaların yapıldığını, bu kadar bedelli sonuçlar ve bulgular elde edildiğini görmenin kendisini son derece memnun ederek, gururlandırdığını söyledi.
Bakan Ersoy, 2013’den itibaren Gordion Hafriyat Başkanlığı vazifesini yürüten Charles Brian Rose ve Koordinatör Kazı Başkanı olarak geçen yıl atanan Prof. Dr. Yücel Şenyurt’un şahsında bu eşsiz tarihin gün yüzüne çıkarılmasına emek veren herkese başka ayrı şükranlarını sundu.
2024’TE 6 BİNDEN FAZLA ARKEOLOJİK ESER BULUNDU
Bakan Ersoy, Geleceğe Miras Projesi’nin 2023 yılı Ekim ayında Efes Antik Kenti’nde başlatıldığını ve kısa müddette ülke genelinde toplam 251 hafriyat alanını kapsayacak halde genişletildiğini hatırlattı.
Projenin bütün etapları tamamlandığında, bilimsel çalışmalar ışığında hafriyat, onarım ve etraf düzenlemelerinin yapılmasıyla ülkenin medeniyet zenginliğinin, her bir ögesiyle gün yüzüne çıkarılmış olacağının altını çizen Ersoy, yeni destinasyonların dünya çapında tanıtımlarının yapılmasıyla da kültür turizminde ülkenin aldığı hisse önemli oranda artacağını vurguladı.
Ersoy, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Geleceğe Miras Projemizin istihdama olan katkısının da altını çizmemiz gerekiyor. 2024 yılında 2 bin uzman ve 3 binin üzerinde personel olmak üzere 5 binden fazla bireye istihdam sağladık. Bilhassa arkeoloji alanında meslek yapmak ve sürdürmek isteyenler için kıymetli bir fırsat oldu. Bu ek istihdamlarla yürütülen ağır çalışmalar ise kıymetli kazanımları beraberinde getirdi. Sadece 2024 yılında elde edilen arkeolojik buluntu sayısı 6 binin üzerindedir. Hayata geçirdiğimiz projeler öncesinde hafriyat çalışmaları 45 gün ya da en fazla 2 aylık bir devirde yapılıyordu.
Çalışma alanlarının hazırlanması ve kapatılması dikkate alındığında bu mühletler daha da kısalıyordu. Bütçe deseniz, bugünkü sayılarla kıyaslanamayacak ölçüde azdı. Artık Gordion’da olduğu üzere Türkiye’nin dört bir yanındaki hafriyatları, hatta Antalya ve Muğla üzere bölgelerdeki su altı arkeoloji çalışmalarını da hocalarımız, ellerindeki kâfi ödeneklerle yıl uzunluğu sürdürebiliyorlar. Çalışmalarını artık bütçe ya da istihdama nazaran değil mevsim kaidelerine nazaran belirliyorlar. Yılın kalanında da akademik mesailerini sürdürüyorlar. Kelamın özü, attığımız adımlarla hafriyat ve onarım çalışmalarını 4 mevsim gerçekleştirilebilir duruma getirdik ve Türk arkeolojisinin gelişimini hızlandırarak milletlerarası alanda tesirini önemli ölçüde artırdık.”
Bu muvaffakiyetlerin ve elde ettikleri sonuçların kültür ve turizm hayatına iyi olmasını dileyen Ersoy, fikir evresinden saha uygulamalarına kadar Geleceğe Miras Projesi’nde emeği geçen uzmanlara, akademisyenlere, grup üyelerine ve bedelli çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.
“BU MİLLET İSTİKLAL ÇABASINI BU TOPRAKLARDA VERDİ”
Ankara Valisi Vasip Şahin de Frig devrine ilişkin mezar alanının büyük bir kültürel hazine barındırdığını belirterek, bu alanın kamuoyuna daha güçlü halde tanıtılmasıyla bölgenin değerli bir çekim merkezi haline geleceğini tabir etti.
Valilik olarak tarihi ve kültürel mirasın gün yüzüne çıkarılması amacıyla Kalkınma Ajansı ve Yatırım İzleme ve Uyum Başkanlığı (YİKOB) aracılığıyla tarihin gün yüzüne çıkarılmasına dayanak sağladıklarını lisana getiren Şahin, bu bölgenin de takviye verilen alanlardan biri olduğunu söyledi.
Frigya’nın başşehri pozisyonundaki bu alanın birebir vakitte Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ve kurtuluş sürecinde değerli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Şahin, Sakarya Meydan Muharebesi’nin Haymana’ya kadar uzanan bu topraklarda gerçekleştiğini hatırlattı.
Şahin, “Bu millet İstiklal Uğraşını, Ulusal Çaba’yı, mevt kalım gayretini bu topraklarda verdi. Münasebetiyle iki değerli paha, iki kıymetli miras burada buluşmuş oldu.” diye konuştu.
Söz konusu tarihi ve kültürel ögelerin birbirini destekleyecek formda değerlendirileceğini aktaran Şahin, bölgenin hem yerli hem de milletlerarası ziyaretçilere kazandırılması istikametinde çalışmaların süreceğini belirtti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere projeye takviye veren tüm kurumlara teşekkür eden Şahin, hafriyat grubuna de emeklerinden dolayı şükranlarını sundu.
AK Parti Ankara Milletvekili Zehranur Aydemir, hafriyat liderleri Charles Brian Rose ve Prof. Dr. Yücel Şenyurt da selamlama konuşması yaptı.
Konuşmaların akabinde Bakan Ersoy, Gordion Müzesi’ni ve Midas Tümülüsü’nü inceledi.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Genel Müdür Yardımcısı Bülent Gönültaş, ATO Başkanı Gürsel Baran, Ankara Vilayet Kültür Turizm Müdürü Erhan Karakaya, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürü Yusuf Kıraç da katıldı.
