İsrail göstere göstere gelmiş! Saldırırken bu rotayı izledi: İran’ın tek seçeneği var

Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – İsrail uçaklarının İran’a gerçekleştirdiği atakların akabinde gözler İran’a döndü. Ataklarda İran’ın başşehri Tahran, Tebriz, Hamedan, Kum, Kasr-ı Sevimli İsfahan’daki Natanz Nükleer Tesisi ile Loristan ve Kirmanşah kentlerine ataklar düzenlendi. İsrail, İran’ın askeri ve nükleer altyapısı dışında, askeri komuta heyeti başta olmak üzere üst seviye isimlere de nokta atışı ataklarla suikast düzenledi. Saldırılarda İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri, İhtilal Muhafızları Genel Kumandanı Tümgeneral Hüseyin Selami dahil üst seviye askeri yetkililer ile 6 nükleer bilim insanı hayatını kaybetti. Tahran’daki taarruzlarda sivil yerleşim yerleri de vurulurken, çok sayıda sivil vatandaş da hayatını kaybetti. Pekala, bu hücumlar nasıl gerçekleşti? İsrail, İran’a hangi rotalardan saldırdı? Bundan sonra ne olacak? Yaşanan gelişmeleri eldeki mevcut bilgiler ışığında Havacılık Araştırmacısı ve Fotoğrafçısı Cem Doğut, Savunma ve Denizcilik Uzmanı Kozan Selçuk Erkan ile birlikte Milliyet.com.tr için yorumladı. 

‘İLK DARBEYİ F-35’LER VURMUŞ ÜZERE GÖRÜNÜYOR’ 

“İlk darbeyi F-35’lerle birlikte uzun menzilli seyir ve balistik füzeler ile vuran İsrail, İran’ın hava savunma sistemine ziyan verdikten sonra F-15 ve F-16 uçakları ile atağa devam etmiş üzere görünüyor” şeklinde konuşan Havacılık Araştırmacısı ve Fotoğrafçısı Cem Doğut, komuta kademesine düzenlenen hücumların aslında İran’ın süratli karar alıp reaksiyon vermesine mani olmak için yapılmış ataklar olduğunu belirterek, “İsrail Hava Kuvvetleri’nin birinci paylaştığı görüntü, Sevom Khordad sistemine ilişkin. İran tarafından kendi imkanları ile geliştirilen bu hava savunma sisteminin seçilmiş olması manidar” dedi. 

İnfografik: Harun Elibol

‘İRAN UÇAKLARININ YANIT VERMESİ NEREDEYSE İMKANSIZ’ 

İran’da gerçekleşen ihtilalin akabinde rejimin birinci gaye aldığı şahısların hava kuvvetlerinde vazife yapan subaylar olduğunu söz eden Doğut, “Devrim vakti birinci maksat alınan sınıf havacılar oldu. Batı’da eğitim almış bu seçkin kesim, rejim tarafından tehlikeli bulunduğu için ya hapsedildi ya da idam edildi. Devrinin en güçlü hava kuvvetini rejim kendi eliyle fonksiyonsuz bıraktı. Irak-İran savaşında affedilen eski işçi sayesinde hava kuvvetleri büyük işler yapmasına karşın, savaş sonunda tekrar atıl bırakıldı. Çok uzun vakittir yeni uçak almayan İran’ın hava gücü çok zayıf. Bu uçakların uçması bile zorken, İsrail Hava Kuvvetleri’ne ziyan vermesi neredeyse imkansız.” formunda konuştu. 

İran hava savunmasının etkisiz kalmasının gerisinde sistemler ortası bağlantı eksikliğinin kıymetli bir neden olabileceğinin altını çizen Cem Doğut, “Rus menşeli ve kendi geliştirdikleri hava savunma sistemleri mevcut olsa da, hava savunmasının temeli birbirine entegre ve katmanlı olması zorunluluğudur. Maalesef birbirinden bağımsız çalışan hava savunma sistemleri, kabiliyeti yüksek düşman hava ögeleriyle baş edemez.” dedi. İsrail istihbaratının da çok tesirli olduğunun altını çizen Doğut, “Gece olan akının en kıymetli tarafı da İsrail’in sahip olduğu istihbarat kabiliyeti. Komuta kademesini yataklarında vurmak, ülke çapına yayılmış bu kadar fazla gayesi vurması bu sayede mümkün oldu” diyerek niyetlerini paylaştı. 

‘SALDIRI GÖSTERE GÖSTERE GELDİ’

İsrail’in gerçekleştirdiği taarruzların ‘göstere göstere’ geldiğini söz eden Savunma ve Denizcilik Uzmanı Kozan Selçuk Erkan, “Bu hücumların olacağı, İsrail gazeteleri başta olmak üzere birçok basın kuruluşunda bile birçok kez yazıldı. Saldırıyı bekliyorduk lakin İran’ın bu kadar aciz bir duruma düşmesini beklemiyorduk. Bu kadar üst seviye ismin öldürülmesini beklemiyorduk. Benim açımdan en şaşırtan olan durum budur. Bunun haricinde aslında nükleer ve askeri altyapıya yönelik hücumlar esasen bekleniyordu” dedi. 

‘AKILLI VE SIĞINAK DELİCİ MÜHİMMATLAR KULLANDILAR’

Saldırılarda kullanılan mühimmatları ikiye ayırmak gerektiğini tabir eden Erkan, “Sığınak delici mühimmatlarla birlikte küçük fakat akıllı mühimmatlar kullanıldığı anlaşılıyor. Vurulan apartmanların yalnızca makul katlarının ziyan görmesinin sebebinin bu olduğunu düşünüyorum. Duvarı delip geçtikten sonra içeride patlamış olduğu muhakkak olan mühimmatlara ait görseller servis ediliyor. Tüm bunlara baktığımızda en kıymetli ayrıntı şu: İsrail istihbaratı hedefleyeceği bireylerin her saniye nerede olduğunu, nerede yaşadığını görüp takip etmiş. İranlı üst seviye yetkililer karargâhlarda olması gerekirken, inatla lojmanlarda ve meskenlerinde kalmışlar. Göstere göstere gelen bir atağa karşı önemli bir zaafiyet içinde olduklarını söyleyebiliriz” formunda konuştu. 

‘HAVA ALANINA GİRMEDEN ATIŞ YAPANLAR DA VAR’

İsrail kaynaklarının akınların 200 uçakla yapıldığına yönelik açıklamasına dikkat çeken Erkan, bu uçakların bir kısmının İran hava alanının dışından atışlar yapmış olabileceğini düşündüğünü söyleyerek, “Bir kısmının İran hava alanına girmeden atış yapmış olma ihtimali olduğunu düşünmek yanlış olmaz. Fakat hassas amaçların vurulması için bu uçakların bir kısmı da kesinlikle İran hava alanına girmiş olmalı. Hassas gayeleri vurmanız için makul uzaklıklarda yaklaşmanız gerekir. Buna karşın hiçbir uçağın İran tarafından vurulamamış olması da, İran hava savunması ismine farklı bir sorundur” dedi. 

İran hava alanı içinde İran ve İsrail uçakları ortasında bir çatışma sonucunda İran uçaklarının düşürülmüş olma ihtimalini şu an için düşük bir ihtimal olarak gördüğünü belirten Kozan Selçuk Erkan, “Böyle bir şey olsaydı, İsrail’in bu mevzuda bilhassa propaganda yapacağını düşünüyorum. Şu an için kamuoyuyla paylaşılan bilgilerde bu türlü bir durum yok. Lakin İsrail uçaklarının üzerinde hava-hava füzeleri olduğu görülüyor. Bu füzeleri muhtemelen tedbir hedefli taşıdılar. Bu noktada İran hava savunmasının bu kadar etkisiz kalması değerli bir konu. Tahminen de elektronik harbe karşı koyamadılar ve bu türlü bir durum ortaya çıktı. Şu an durum hâlâ sıcak olduğu için elimizde net bilgiler de bulunmuyor. Birinci dalgada hava savunma sistemlerini vurup, ikinci dalga da öbür gayelere yönelmiş de olabilirler lakin bu türlü bir ihtimalde baskın durumunun açığa çıkma ihtimali de mevcut. Elektronik harp ögelerini kesin olarak kullandıklarını söyleyebiliriz. Bunun dışında İsrail’in bu bahiste neler yaptığını ilerleyen vakitlerde öğreneceğiz.” dedi. 

‘İRAN ARTIK NÜKLEER SİLAH SAHİBİ OLMAK İÇİN UĞRAŞACAK’ 

“Bu saatten sonra İran, nükleer silah sahibi olmak için gerekirse ot yiyecek fakat yaşayacak” halinde konuşan Kozan Selçuk Erkan, İran’daki mevcut rejimin bu olmadan ayakta kalamayacağını anladığını tabir ederek, “Ben bu saatten sonra nükleer silah elde etmek için tüm güçleriyle çalışacaklarını düşünüyorum. İran bu mevzuda daha evvel bu türlü bir gayret içinde olmadığını açıklamıştı. ABD ile 60 gündür görüşüyorlardı. Mutabakat olmadı ve 61. gün İsrail uçakları İran’ı bombaladı” biçiminde konuştu. 

Uydu manzaralarıyla İran’ın nükleer tesisi Natanz

İSRAİL UÇAKLARI HANGİ ROTAYI İZLEDİ?

İsrail uçaklarının Suudi Arabistan hava alanını kullanmış olabileceğini lisana getiren Kozan Selçuk Erkan, “Saldırılan bölgelere baktığımızda, İsrail’in Irak ve Suudi Arabistan hava alanları üzerinden İran’a ilerlediğini söyleyebiliriz. İsrail uçaklarının İran’ın derin noktalarında gerçekleştirdiği taarruzlara da bakarsak, Suudi Arabistan üzerinde tanker uçak uçurmuş bile olabilirler. Elektronik harp uçaklarının da tekrar buralara yakın bölgelerde misyon yaptığını düşünebiliriz” dedi. Cem Doğut da, “İsrail uçaklarının Ürdün ve Irak hava alanından geçmiş olmaları mümkün, ayrıyeten kuzeydeki gayeler için Suriye hava alanını da kullanmış olabilirler. Suriye ve Kuzey Irak üzerinden Tebriz’de bulunan maksatlara saldırmış olabilirler. İsrail, Orta Doğu’nun tamamını kendi hava alanı olarak görüyor ve bu formda hareket ediyor” yorumunu yaptı.