300 milyon dolarlık Pentagon vurgunu! ‘Çin malı’ çıkınca çöktü: ‘Film değil gerçek’
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Dünyanın en büyük ordusuna sahip olan ABD, bu devasa gücü ayakta tutmak için birebir vakitte en büyük savunma bütçesine de sahip. Yıllık 800 milyar doları aşan bu bütçe, ABD’yi savunmaya en çok para harcayan ülke yapıyor. O denli ki bu sayı, kendisinden sonra gelen 9 ülkenin toplam savunma bütçesine eşit. Lakin bu dev bütçenin tamamı dev şirketlere gitmiyor. Efraim Diveroli ve ortağı David Packouz üzere teşebbüsçüler, büyük oyuncuların ilgilenmediği küçük çaplı ihalelere girerek milyonlarca dolar kazanabiliyor. Lakin işler her vakit yolunda gitmiyor…
David Packouz ve Efraim Diveroli
1985 yılında doğan Efraim Diveroli, sonları zorlayan ve kuralları çiğneyen bir çocukluk geçirdi. Efraim, ergenliğe ayak bastığında çok latifeler yapan, alkol ve uyuşturucuya düşkünlüğü olan bir çocuktu. Paraya çok fazla ilgi duyuyordu ve kısa müddet içinde para kazanmanın yolunu buldu. Efraim, Los Angeles’ta amcasının silah dükkanında çalışmaya başladı. Silah ve mühimmatlar konusunda uzmanlaştıkça para hırsı onu daha büyük işler yapmaya zorladı. Efraim’in bu arayışına Pentagon deva olacaktı.
BÜYÜK DENİZDE KÜÇÜK BALIK OLDU
Genç Diveroli ve babası Michael Diveroli, sonunda çıkarlı hükümet mukavelelerinin alınabileceğini fark ettiklerinde kendi başlarına silah ticaretine yönelmeye karar verdiler. Baba Diveroli, 1999 yılında ticari faaliyetlere başladı ve daha sonra, oğlu Efraim Diveroli 2004 yılında resmi olarak AEY Inc. şirketini kurdu. Efraim, 19 yaşında şirketin başına geçti. 2001 yılında gerçekleşen 11 Eylül ataklarının akabinde ABD ordusu Irak ve Afganistan’ı işgal etmişti. ABD ordusunun önemli bir mühimmat gereksinimi vardı. Efraim, Küçük İşletmeler İçin Ayrılmış İhale Programı üzerinden küçük çaplı ihaleleri alabileceğini fark etti. AEY, büyük şirketlerin ilgilenmediği federal kontratları alarak küçük bir başlangıç yaptı. Efraim, büyük denizde küçük balık olarak hareket ediyordu ve bu ona milyon dolarlar kazandırmaya başlamıştı. İşler büyüdükçe karmaşanın önüne geçebilmek için kısa mühlet içinde eski arkadaşı David Packouz’u işe aldı ve ikili bu hususta güçlerini birleştirdi. İlerleyen devirde ikiliye Efraim’in bir öbür çocukluk arkadaşı olan Alex Podrizki, yurtdışındaki saha operasyonlarını üstlendi.
Şirket çoğunlukla Miami’deki bir apartman dairesinden faaliyet gösteriyordu; bu da genel sarfiyatları düşürüyordu. İkili bu sayede tekliflerini daha küçük hale getiriyordu ve Amerikan hükümetinin istediği tam olarak buydu. Efraim, ABD Savunma Bakanlığı’nın açtığı ihalelere ait silah tedariğini Arnavutluk, Bulgaristan, Romanya, Çekya, Ukrayna ve Sırbistan üzere ülkelerde bulunan silah depolarında unutulmaya yüz tutmuş Sovyetler Birliği üretimi silahlarla karşılıyordu. Bu ülkelerde depolarda çürümeye terk edilmiş mühimmatlar çok ucuza alınabiliyordu. Efraim, birçok aracı silah şirketiyle ilişki kurdu. Bu firmalar, ellerindeki fazla kalan askeri stoğu, hükümet dışı alıcılara düşük fiyatla satıyordu. Diveroli de bunları alıp ABD hükümetine teklif veriyordu. Süratli para kazanma isteği onu vakitle son kullanma tarihi geçmiş, bozulmuş ya da yasaklı mühimmatlara yöneltti. AEY’nin büyük bir skandalla birlikte anılmasına neden olan olay da tam da bu sebeple gerçekleşti.
“Efraim bir mutabakat yapmaya çalıştığında, büsbütün ikna ediciydi. Lakin bir muahedeyi kaybetmek üzereyse, sesi titremeye başlardı. Bankada milyonlarca doları olmasına karşın çok küçük bir işletme yönettiğini söylerdi. Mutabakat bozulursa mahvolacağını söylerdi. Konutunu kaybedecekti. Karısı ve çocukları aç kalacaktı. Sözün tam manasıyla ağlardı. Psikoz mu yoksa oyunculuk mu olduğunu bilmiyordu fakat söylediklerine muhakkak inanıyordu.” – David Packouz
ÇİN MALI SİLAH VE MÜHİMMAT SONLARINI HAZIRLADI
Efraim Diveroli ve David Packouz’un ortasını açan ve AEY’nin sonunu getiren olay 2007 yılında ABD ordusunun Afganistan işgali devam ederken yaşandı. ABD, bölgede takviye verdiği Afgan güçlerine takviye sağlamak emelli devasa bir ihale açtı. AEY, en yakın rakibinden yaklaşık 50 milyon dolar daha düşük teklif verdi ve Pentagon ile 300 milyon dolarlık bir silah kontratı imzalamayı başardı. Diveroli ve Packouz şeytanın bacağını kırdıklarını düşünüyordu. Lakin rüzgarın bilakis dönmesi çok uzun vakit almadı.
Pentagon’un ihale kapsamında istediği silah ve mühimmatları tedarik etmekte zorlanan Efraim ve David, Arnavutluk’taki depolardan Çin üretimi mühimmatları tedarik etti. Fakat Çin menşeili eserlerin ABD’ye satılması yasaktı. Bu noktada ABD hükümetini dolandırmaya karar veren ikili, silah ve mühimmatların paketlemesini yine yapıp menşe bilgisini ortadan kaldırdılar. Efraim, tüm bunlar yapılırken David’in yaşananlardan rahatsız olmaya başladığını birinci etapta anlayamadı. Packouz, başından beri tüm sürecin içinde olsa da vakitle vicdani ve hukuksal tasalar yaşamaya başladı. Ayrıyeten ihalelerden hakkına düşeni alamadığını düşünmeye başlamıştı. Efraim ise David’in kaygılarını zayıflık olarak görüyordu ve arkadaşının üzerinde baskı kurmaya başlamıştı.
Efraim tüm sürecin olağan halde ilerlediğini düşünüyor olsa da yanılıyordu. Çünkü Pentagon kendisine Çin malı silah ve mühimmat satıldığını anlamış ve çoktan AEY’ye ait bir soruşturma başlatmıştı. Efraim, 2008 yılında hatalı bulunduğunda 23 yaşındaydı. Efraim Diveroli ve David Packouz 2010 yılında tutuklandı ve haklarında resmi iddianame hazırlandı. İkili ve AEY hakkında sahtekarlık, dolandırıcılık ve palavra beyanda bulunma suçlamaları yöneltildi. Diveroli 2011 yılında hatasını kabul etti ve 4 yıl mahpus cezasına çarptırıldı. David Packouz ve öteki işbirlikçiler ise resmi makamlarla iş birliği yapmayı kabul ettiği için mahpus cezası almadı. Kısa müddet cezaevinde kalan Efraim, koşullu tahliye ile kontrollü hürlük alarak özgür bırakıldı. Yaşanan bu olay, ABD savunma ihalelerinde önemli ıslahat tartışmalarına yol açtı. İkilinin öyküsü, birtakım kurgusal değişiklikler yapılarak 2016 yılında Todd Phillips’in yönetmeni olduğu, başrollerini Jonah Hill ve Miles Teller’in paylaştığı War Dogs isimli sinema ile sinemaya taşındı.
