Toprak yok, pestisit sıfır! Perde fabrikasında üretiyor: ‘Suda marul 30 kat verimli’
Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Gamze Çapkınoğlu, 1986 İstanbul’da doğdu. Babası ithalatçı, annesi konut hanımı olan Gamze, kalabalık bir aile ve arkadaşlarıyla birlikte keyifli bir çocukluk geçirdi. Koç Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme kısmını bitirdikten sonra Tekirdağ’da perde ve kumaş üretimi yapmaya başlayan teşebbüsçü bayan, dünyada tarım teknolojilerinin gelişmeye başladığını görünce, çabucak bu mevzuda araştırmalar yaptı. Üretim yaptığı fabrikanın içindeki boş alana bir tesis kurarak topraksız tarımla marul yetiştirmeye başlayan Gamze, teknolojiyi tarımla birleştirme öyküsünü ‘SEN ANLAT’ için şöyle anlattı:
“Bundan 5-6 sene evvel dünyada tarım teknolojilerinin gelişmeye başladığını görünce neler olduğunu biz de araştırmaya başladık. Dikey tarım tesislerinin dünyadaki birinci örnekleri kuruluyordu. Dünyada heyetim yapan şirketleri inceledikten sonra araştırmalarımıza Türkiye’de devam ettik. Bu işi güzelce araştırmış teknolojisini bilen Farmicca’ya güvendik ve partner olduk. Böylelikle biz de Türkiye’de bu kapasitede üretim yapan birinci dikey tarım tesislerinden birini kurduk.”
TOPRAKTA DEĞİL, SUDA YETİŞİYOR
650 metrekarelik kapalı alanın 500 metrekaresinde üretim yaptıklarını söyleyen Gamze Çapkınoğlu, “Geri kalan kısımda depolama ve paketleme üzere destekleyici kısımlar var. Tavan yüksekliğimiz 6 metre. Burada 8 kat üst üste yerleştirilmiş havuzlar içerisinde kısa yapraklı; marul ve çeşitleri, ıspanak, roka, nane, maydanoz, dereotu, tere, fesleğen üzere yeşil bitkiler yetiştirebiliyoruz. Kapalı alana kurduğumuz tesisimizde bitkinin büyümek için gereksinimi olan ışık, sıcaklık, nem, karbondioksit, rüzgâr üzere tüm iklim şartlarını kendimiz denetim ediyoruz. Sabit bir iklim yarattığımız için 365 gün boyunca içeride bahar havası oluşturarak bitki yetiştiriyoruz. Üretimi her gün tohum grup her gün hasat alacak halde kurguladık. Böylece her gün marketlere sevkiyat yapabiliyoruz. Kurduğumuz sistem hidroponik bir sistem. Yani bitkiler suda yetişiyor. Bu sistemlerde bitkinin topraktan alabileceği besinler suya veriliyor. Tüm makro ve mikro elementlerin hepsini saf olarak almış olduğu için toprakta yetişmiş bir bitkiye nazaran daha sağlıklı olabiliyor. Gerçek besini vermek için hem kendi bünyemizde ziraat mühendislerimiz var hem de dışarıdan daima danışmanlık alıyoruz. Tohumları besinle temasa uygun süngerlerin içine ekiyoruz. Bitkiler köklerini bu süngerlere tutunarak salıyor. Bu süngerler gözenekli yapılarıyla köklere daima nem, oksijen ve besin ulaşmasını sağlıyor. Biz eserlerimizi süngerleriyle birlikte hasat ediyoruz. Böylece kök bir mühlet daha süngerden beslenmeye devam ediyor” dedi.
İKLİM DENETİMLİ ALAN RANDIMANI 30’A KATLIYOR
“Son devirlerde sıkça meyve ve sebzelerde rastlanan pestisit haberleri duyuyoruz. Dikey tarım bizlerin ve çocuklarımızın pak ve sağlıklı besine erişimi için çok değerli bir fırsat sunuyor” diyen Gamze Çapkınoğlu, “Bu sistemlerde ortam kapalı olduğundan bitkiyi böceklerden korumak için zirai ilaç atılması yahut bitkinin zorlayıcı hava şartlarından korunması için kimyasal bitki koruyucuların kullanılması üzere durumlar kelam konusu değil. Eserler hasat edildiklerinde yıkamaya dahi gerek duyulmayacak bir temizlikte oluyor. Böylece sıhhate yararlı, tertemiz yeşillikler tüketiyoruz. Bunun dışında iklim denetimli kapalı alanda yıl uzunluğu üretim yapılabilmesi, dikey formda kurulabilmesi, tüm iklim şartlarının bitki için ülkü olması (örneğin, güneşin olmadığı bir günde bitkinin kâfi fotosentez yapamaması üzere bir durumun olmaması yahut kuraklık, don olayının yaşanmaması) bize ünite alandan bir yılda alabileceğimiz eser sayısını 30 kat kadar daha verimli hale getiriyor” bilgilerini paylaştı.
“Tarım Bakanlığı’nın datalarına nazaran, Türkiye’de barajlardaki suyun yüzde 77’si tarım sulaması için kullanılıyor. Birtakım bölgelerde barajlardaki suyun yetersizliğinden ötürü eserlerin yetiştirilmesi devir periyot valilikler tarafından yasaklanıyor. Dikey tarımda kullandığımız su, kapalı bir sistemde filtrelenip döndüğü için yüzde 90’lara varan daha az su tüketimine sebep oluyor. Böylece en kıymetli kaynaklarımızdan biri olan suyu minimumda kullanmış oluyoruz. Bir de bu tesislerin kent merkezlerine yakın kurulabilmesi, eserlerin marketlere süratlice erişerek hem karbon ayak izini azaltmaya hem de uzun tedarik sürecinde oluşacak eser kayıplarını ortadan kaldırmaya katkısı bulunuyor. Tüm bu özellikleriyle dikey tarım besin güvenliğini artıran, sürdürülebilir bir alternatif olarak öne çıkıyor.” – Gamze Çapkınoğlu
‘İLERİYE TAŞIMAK İÇİN ÇALIŞACAĞIZ’
Tarım kesimindeki teknolojik gelişmeleri yakından takip ederek, Türkiye’nin bu alanda geri kalmaması için çalıştıklarını söyleyen Gamze Çapkınoğlu, kelamlarını şöyle noktaladı:
“Bize bu tesisi kuran partner şirketimizle büsbütün Türkiye’de üretilmiş gereçler ve Türk yazılım mühendislerinin geliştirdiği yazılımla bu projeyi hayata geçirdik. Dünyadaki dikey tarım tesisleriyle karşılaştırılınca çok yüksek standartta randıman alıyoruz. Tarımın geleceğini şekillendirmenin ve dönüştürmenin bizim üzere bu ülkede yetişmiş insanların sorumluluğunda olduğunun şuurundayız. Türkiye, iklim açısından büyük bir avantaja sahip ve kıymetli bir tarım ülkesi pozisyonunda. Dünyaya tarım eserleri ihraç eden bir ülke olarak bu güçlü pozisyonumuzu korumak ve daha da ileriye taşımak için teknolojiyi tarıma entegre ederek sürdürülebilir tahlillerle kesime katkıda bulunmak istiyoruz.”
