Bu hapishaneye girmek için can atıyorlar! Ayna bile yasak, içeride tek hatalı yok
Derleyen: Gonca Kocabaş / Milliyet.com.tr – Güney Kore’nin Hongcheon bölgesinde yer alan hapishane, çağdaş ömrün getirdiği ağır gerilim ve baskılardan kaçmak isteyenler için sıra dışı bir tecrübe sunuyor. 2013 yılında hukukçu Noh Ji-Hyang tarafından kurulan bu tesis, klâsik bir hapishane değil. Tersine bireylerin kendi istekleriyle kısa müddetliğine izole oldukları bir içsel arınma merkezi. Noh Ji-Hyang, bu konsepti haftada 100 saatten fazla çalışan savcı eşi Kwon Yong-seok’un “Bir hafta boyunca hücre mahpusunda olmayı tercih ederim” kelamlarından esinlenerek hayata geçirdi. Ji-Hyang, eşinin ağır iş temposunun fizikî ve zihinsel yorgunluğa yol açtığını gözlemleyerek, insanların günlük hayatın geriliminden uzaklaşabilecekleri bir alan yaratma fikrine yöneldi.
AÇILDIĞINDAN BERİ 2 BİN KİŞİ BURADA ‘MAHKUM’ OLDU
Burada konaklayanlar, 5 metrekarelik hücrelerde 24 ila 48 saat geçiriyor. Bu mühlet zarfında cep telefonları, saatler ve öteki şahsî eşyalar teslim ediliyor. Mahkûm kıyafetleri giydiriliyor ve öbür iştirakçilerle konuşmak yasaklanıyor. İştirakçilere sadece bir yoga matı, kalem, defter ve kolay yiyecekler (örneğin haşlanmış patates, muzlu içecek ve pirinç lapası) veriliyor.
Tesis, 2013’ten bu yana 2 binden fazla şahsa hizmet verdi. İştirakçiler ortasında beyaz yakalı çalışanlar, öğrenciler ve ağır iş temposuna sahip bireyler bulunuyor. Birçok iştirakçi, bu tecrübenin akabinde dış dünyadaki hayatın daha baskılayıcı olduğunu tabir ediyor. Kurucu Ji-Hyang, “Buraya gelenler genelde 24 ya da 48 saat geçiriyor. Günlük hayatta, beklentiler içindeki baskıyı fark ettiklerinde, ‘Burası bir hapishane değil, geri döneceğimiz yer bir hapishane’ diyorlar” diyerek açıklamalarda bulundu. Güney Kore, OECD ülkeleri ortasında en uzun çalışma saatlerine ve yüksek intihar oranlarına sahip ülkelerden biri. Bu bağlamda, burası, çağdaş hayatın ruhsal tahribatına karşı alternatif bir tahlil. İştirakçiler, bu tecrübe sayesinde içsel huzura ulaşmayı ve ömürlerini tekrar değerlendirmeyi amaçlıyor.
YOĞUN GERİLİM VE İNTİHAR BÜYÜK SORUN
Koreliler, bilhassa Doğu Asya’da birçok ülkede yaygın olan bir sıkıntıya sahipler: Çocuklukta başlayan akademik ve profesyonel baskı. Kore toplumunda, okulda muvaffakiyet epey kıymetli ve ebeveynlerin talepleri, umutları çocuklar ile ergenler üzerinde ağır bir yük oluşturuyor. Koreli çocukların okul sonrası gittikleri dershaneler bunun en çarpıcı örneği. Bu özel kurumların rolü, özel ders vermek, ödevlere yardımcı olmak ve ek dersler vermek. Bu durum, Koreli öğrencilerin günde 13 saat çalıştığını ve ortalama olarak geceleri yalnızca beş saat uyuduğunu gösteriyor. Öğrenciler ortasındaki bilhassa şiddetli rekabet de bu bağlamda dikkate bedel. İş hayatına atıldıklarında ise bilhassa gerilimli ortam olması nedeniyle önemli bir baskıyla karşı karşıya kalıyorlar. Tıpkı Japon komşuları üzere Koreliler de çok çalışmaktan kaynaklanan mevti tanımlamak için bir söz dahi icat ettiler: Gwarosa. Güney Kore’de öğrenciler ve çalışanlar ortasındaki çok rekabetçi kültür, ülkedeki yüksek gerilim, uyku bozuklukları ve intihar oranlarının bir kısmından sorumlu. Hal bu türlü olunca Kore halkı, tükenmişliklerini ve yorgunluklarını burada atmaya çalışıyor.
AYNA DA BİRBİRLERİYLE KONUŞMALARI DA YASAK
Bu hapishane, Seul’ün dışında, Hongcheon kırsalında yer alıyor. İştirakçiler vardıklarında cep telefonlarını ve saatlerini bırakıp, mavi hapishane üniforması da dahil olmak üzere birkaç temel gereksinim materyali alıyorlar. Odalar ise gerçek bir hapishane odasına hayli benziyor. Her odada bir tuvalet bulunuyor lakin ayna yasak. Mahkumlar üniformalarını ve materyallerini aldıktan sonra istekli olarak mahpusa girmeden evvel dışarıda yürüyüşe çıkabiliyorlar. Tutuklular kaldıkları müddet boyunca 3 öğün yemek yiyebiliyorlar lakin bunlar epeyce kolay yemekler. Örneğin standart bir öğünde, buharda pişirilmiş tatlı patates ve muzlu sütlü içecek bulunuyor. Programın bir kesimi olarak, yemeklerinin tamamını tek başlarına yemeleri de gerekiyor. Mahkumlar yemeklerini bitirince, boş kapları kapının üzerindeki bir aralıktan hücrelerinin dışına bırakıyorlar, bu da insan etkileşimini en aza indiriyor. İştirakçilerin kilitli kaldıkları mühlet boyunca birbirleriyle konuşmaları da yasak. Sessizlik, insanların buraya gelmelerinin kıymetli bir nedeni olduğundan, meditasyon mahkumlar tarafından uygulanan yaygın bir aktivite. Mahkumlar ayrıyeten mektup yazmak üzere kolay ve gerilimsiz aktivitelerle vakit geçiriyorlar.
Hapishanede 24 saat kilitli kalmak için 90 dolar ödeyen 28 yaşındaki Park Hye-ri, “Bu cezaevi beni özgür hissettiriyor” dedi. 5 metrekarelik hücrede izole hayat yaşayan genç bayan, “Bana verilen işlere bakarsak aslında burada olmamam gerekiyor fakat bir orta verip daha güzel bir hayat için kendimle baş başa kalmayı tercih ettim” diyerek neden orada olduğunu anlattı.
‘BAŞLANGIÇTA ŞÜPHELİLER, ÇIKIŞTA FİKİRLERİ DEĞİŞİYOR’
Hapishanenin kurucu ortağı Noh Ji-Hyang, insanların başlangıçta tesise karşı ekseriyetle kuşkucu olduklarını fakat “hapishanede” kaldıktan sonra fikirlerinin değiştiğini söyledi. Güney Koreli yetkililer ve başkanlar bile çok çalışma kültürünün insanların fizikî ve ruhsal refahı üzerinde değerli bir olumsuz tesir yarattığından tasa ediyor. Güney Kore dünyanın teknolojik olarak en ilişkili ülkelerinden biri olduğundan, 2017 yılında hanelerin yüzde 99,2’sinde internet erişimi var. Bu hapishanedeki cep telefonu yasağı, ilişkiyi kesmek için mazeret arayan birçok iştirakçi için bir avantaj olarak kabul ediliyor.
