ABD’nin Kıbrıs Barış Harekatı’nın akabinde Türkiye’ye yönelik silah ambargosu kararı üzerine TSK’nın haberleşme muhtaçlıklarını karşılamak emeliyle 1975 yılında kurulan ASELSAN, ortadan geçen 50 yıl içinde NATO’nun hava sistemi mimarisini emanet ettiği beş firma ortasına girdi. NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA), Modüler Hava Savunma (Ground Based Air Defence – GBAD) Konsept Etabı için yürüttüğü yeni süreçte ortalarında ASELSAN’ın da bulunduğu 5 firma ile çerçeve mutabakat imzaladı. ASELSAN’ın, Airbus Defence and Space GmbH, Lockheed Martin UK, Raytheon ve Thales LAS üzere küresel savunma devleri ile bu çalışmada yer alması, Türkiye’nin hava savunma alanındaki teknolojik kabiliyetlerinin memleketler arası ölçekte teyidi manasına geliyor. Savunma Sanayii Lideri Prof. Haluk Görgün, ASELSAN’ın muvaffakiyetini Milliyet’e değerlendirirken, “Bu mutabakat ülkemizin mühendislik kapasitesinin, teknolojik derinliğinin ve stratejik güvenilirliğinin güçlü bir tezahüdür. Bu gelişme yalnızca ASELSAN’ın değil, tüm Türk savunma sanayiinin geldiği düzey, vizyon ve global ölçekteki kabiliyetini ortaya koymaktadır” dedi.
ASELSAN, NSPA ile imzaladığı muahede kapsamında öteki yükleniciler ile birlikte birinci basamakta, konsept çalışması (sistem mimarisi) üzerinde faaliyet gösterecek. Çalışma çıktılarının eylül ayı ortasında teslim edilmesi ve en uygun sistem mimarilerinin bu teslimatlar üzerinden kıymetlendirilmesi planlanıyor.
Ortak mimari ihtiyacı
Türkiye’de HİSAR hava savunma sistemi kullanılırken birtakım ülkeler Patriot, kimileri ise farklı tahlilleri tercih ediyor. Gelecekte bu sistemlerin birlikte çalışabilirliğini sağlamak için ortak bir mimari çerçevenin oluşturulması ehemmiyet taşıyor. ASELSAN’ın sürece direkt katkı sunacak olması, Türkiye’nin teknoloji geliştiricisi kimliğini de güçlendiriyor.
‘Ürettiğimizin yüzde 75’ini NATO kullanıyor’
Prof. Dr. Görgün, Avrupa Güvenlik Aksiyon Planı (SAFE) kabulü sonrası yaptığı açıklamada da Türkiye’nin sadece stratejik ahenkle değil, tıpkı vakitte özgün kabiliyet geliştirme ve teknolojik yeniliklerle de NATO’ya katkı sağladığını belirterek şunları söylemişti: “Savunma Sanayii Başkanlığı olarak hâlihazırda bin 100’den fazla etkin tedarik ve Ar-Ge programı yürütmekteyiz. Bugün Türk savunma sanayiinin dünyanın 11. büyük ihracatçısı olduğunu ve TSK’ya yapılan teslimatlarla birlikte ürettiğimiz sistemlerin yaklaşık yüzde 75’inin NATO kuvvetlerince kullanıldığını gururla tabir etmek isterim.”
Pek çok teknolojide öne çıkıyor
■ HİSAR A+ ve HİSAR O+: Kısa ve orta menzilli hava savunma füzesi sistemleri.
■ KAAN Radar: ASELSAN tarafından geliştirilen bu kara radar sistemi, hava alanında uçak ve helikopterleri algılayarak savunma operasyonlarında kullanılmak üzere tasarlandı.
■ HÜRKUŞ: Türk Silahlı Kuvvetleri için eğitim, keşif ve hafif taarruz vazifeleri yapabilen hava aracı.
■ GÖKTÜRK-1 ve GÖKTÜRK-3 Uyduları: Bu uydular, hem askeri hem de sivil alanlarda bilgi toplamak için kullanılır.
■ Yapay Zeka Takviyeli Hasta İzleme Sistemi: Bu sistem, hastaların sıhhat durumlarını daima izler ve hekimlere anında raporlar sunar.
ASELSAN’a kritik rol
ASELSAN’ın projede yer almasının ardında Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisine yaptığı uzun soluklu katkılar bulunuyor. Türkiye’de üretilen namlulu sistemler ile kısa, orta ve uzun menzil hava savunma füze sistemleri, ASELSAN’ın bu alandaki yetkinliğini ortaya koyuyor. Ulusal olarak geliştirilen ASELSAN HAKİM 100 Hava Komuta Denetim Sistemi, farklı tipteki sensörlerden alınan dataları birleştirerek tanımlanmış hava resmi oluşturuyor. Sistem, sahip olduğu tehdit kıymetlendirme ve av/silah tahsis algoritmalarıyla hem kara konuşlu hava savunma sistemlerini hem de av uçaklarını yönlendirerek operasyonel düzeyde aktif hava alanı denetimine imkan tanıyor. Türkiye’nin farklı menzil ve katmanlara sahip sistemleri ile oluşturduğu Çelik Kubbe mimarisi ise ASELSAN’ın NATO kapsamındaki bu kritik projeye seçilmesinde tesirli oldu.
