Bakan Kacır: Türkiye yapay zeka liginde 40’lı sıralardan birinci 20’ye girebilir
Bakan Kacır, JW Marriott’ta, Yapay Zeka Siyasetleri Derneği (AIPA) tarafından, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın iştirakiyle düzenlenen, “AI Tomorrow Summit 2025” aktifliğine katıldı.
Teknolojide kaydedilen ilerlemelerin, üretim modellerinden kişisel ömür pratiklerine kadar çabucak her alanda, kapsamlı bir tekrar yapılanmayı beraberinde getirdiğini anlatan Kacır, yapay zekanın, dijital ihtilalin tam merkezinde yer aldığını vurguladı.
Yapay zekanın, karar süreçlerini dönüştüren, strateji kurmayı mümkün kılan, öngörü kapasitesini genişleten bir zihin ortağına dönüştüğüne işaret eden Kacır, “Her geçen gün artan data sürece kapasitesi ve gelişmiş tahlil kabiliyetleri sayesinde yapay zeka, akıllı üretim sistemlerinden hassas tarıma, iklim değişikliğiyle çabadan eğitim teknolojilerine geniş bir yelpazede, yeniliğin, verimliliğin ve rekabetin önünü açıyor. Bunların yanında yapay zekanın sadece fırsatları değil, tıpkı vakitte yeni riskleri, etik ikilemleri ve toplumsal sınamaları da beraberinde getirdiğini göz gerisi etmemek gerekiyor.” diye konuştu.
Kacır, bugün yapay zeka geliştirme süreçlerinin kıymetli kısmının, kamusal yarar odaklı, etik sorumluluk taşıyan yapıların değil, ticari karı önceleyen büyük teknoloji aktörlerinin elinde şekillendiğini söyledi.
Teknoloji savaşlarının ana cephesi haline gelen bu alanda bilgi hakimiyeti, altyapı üstünlüğü ve global platformları denetim etme kapasitesinin, ülkeler ortasındaki makası açtığına dikkati çeken Kacır, yapay zeka geliştiricileri ve uygulayıcıları ortasında güvenlik, mahremiyet, adalet ve eşitlik temelinde kullanımın teminat altına alınmasını sağlayacak, ortak bir norm yerin şimdi oluşturulmadığını kaydetti.
Kullanıcılar tarafından ağır biçimde tercih edilen yapay zeka sistemlerinin, lisan ve kültürel çeşitliliği gereğince gözetmeyen homojen data kümeleriyle beslenmesinin, farklı kültürleri dışlayan ve söz biçimlerini tek tipleştiren bir nizama kapı araladığının altını çizen Kacır, şunları kaydetti:
“Yapay zekanın, tüm bu sınamalar karşısında, insanlığın huzurunu ve ortak refahını güçlendiren, kapsayıcı bir geleceğe mi hizmet edeceği, yoksa eşitsizlikleri derinleştiren, kültürel çoğulluğu bastıran bir dijital tahakküm aracına mı dönüşeceği, insanlık olarak göstereceğimiz iradeye bağlı. Bu türlü bir tabloda, Ulusal Teknoloji Atağı vizyonumuz doğrultusunda, adalet ve merhamet unsurlarını merkeze alan bir anlayışla, yapay zeka ihtilalini insanlık faydasına yönlendirmek için güçlü bir irade ortaya koyuyoruz. Ulusal Yapay Zeka Stratejimiz ile yapay zeka ekosistemini daha gelişmiş ve daha rekabetçi bir yapıya kavuşturacak atılımları belirledik.”
“YAPAY ZEKA, MEVCUT İŞGÜCÜNÜN YARIDAN FAZLASINI OLUŞTURAN İŞLERİ DEĞİŞTİRECEK”
Kacır, TÜBİTAK’ın yapay zeka ekosistem davetleri ile yapay zeka tahlillerine gereksinim duyan şirketlerin, bu alanda teknoloji geliştiren KOBİ’lerin ve araştırma merkezlerinin projelerinin desteklendiğini aktardı. Bu yıl 4’üncüsü açılan davete ait bilgi veren Kacır, davet ile akıllı üretim sistemleri, akıllı tarım, besin ve hayvancılık, finans teknolojileri, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik, akıllı eğitim teknoloji başlıklarında yapay zeka tahlillerine gereksinim duyan şirketlerin, ülkenin araştırma ve inovasyon altyapısının birikiminden aktif faydalanmasını sağlayacaklarını lisana getirdi.
Yapay zekanın, mevcut işgücünün yarıdan fazlasını oluşturan işleri büyük oranda değiştireceğinin farkında olunması gerektiğine işaret eden Kacır, bu anlayışla Teknofest, Deneyap Teknoloji Atölyeleri ve Dal Yerleşkede üzere programlarla gençleri yapay zeka çağının gerektirdiği yetkinliklerle buluşturduklarını belirtti.
Kacır, yapay zeka teknolojilerinin yüksek süreç gücüyle tesirli biçimde üretilebilmesi, uygulanabilmesi ve verimli sonuçlar doğurabilmesi için gereken altyapıyı da inşa ettiklerine değinerek, 35 bin dizüstü bilgisayara denk gelen bilgi süreç kapasitesi ile dünyanın en güçlü 500 muhteşem bilgisayarı ortasında yer alan ARF’in geçen yıl devreye alındığı hatırlattı.
Savunma endüstrisinden ilaç geliştirmeye, üretim teknolojilerinden hastalıkların erken teşhisine, pek çok stratejik alanda yürütülen yüksek yoğunluklu simülasyonların süratli, inançlı ve bilgileri Türkiye’de kalacak halde gerçekleştirilmesine imkan sağlandığını bildiren Kacır, bu kapasiteyi daha da ileri taşımak için, bilhassa data analitiği ve yapay zeka uygulamaları için yüksek performanslı grafik işlemcilerle donatılmış ARF-ACC altyapısının da hizmete sunulduğunu aktardı.
“TÜRKİYE’NİN YAPAY ZEKA SEYAHATİNİ ŞEKİLLENDİRİYORUZ”
Yaklaşık 380 bin dizüstü bilgisayara muadil süreç gücüne sahip MareNostrum 5’i, Avrupa Yüksek Başarımlı Hesaplama Konsorsiyumuna (EuroHPC) ortak olarak araştırmacıların kullanımına sunduklarını hatırlatan Kacır, şöyle devam etti:
“Çok kısa bir müddette, muhteşem bilgisayar altyapımızı yeni kuşak grafik işlemci üniteleriyle güçlendirerek süreç kapasitemizi üç katına çıkarmayı, böylelikle yapay zeka alanındaki ileri düzey projelere yüksek dayanak sağlamayı hedefliyoruz. Güçlü altyapı yatırımlarıyla, desteklerimizle ve nitelikli insan kaynağımızla, Türkiye’nin yapay zeka seyahatini bütüncül ve stratejik bir vizyonla şekillendiriyoruz. Bu yaklaşımın kıymetli bir çıktısı olarak gördüğümüz, ülkemizin birinci temel yapay zeka büyük lisan modelinde değerli aralık kat ettik. Proje kapsamında TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zeka Enstitümüz, dijital içerikler, kamuya açık data setleri ve kurumsal kaynaklardan 1 trilyon tokenlık data derledi.”
Kacır, bu modelleri sadece metinle sonlu bırakmadan, manzara ve ses üzere çoklu bilgi çeşitlerini birlikte işleyebilen, çok modlu yapay zeka sistemlerine dönüştürmek üzere çalışmalara devam ettiklerini anlattı.
Bu sayede sırf yerli ve özgün teknoloji üretme kapasitesini değil, tıpkı vakitte lisanın ve kültürün zenginliğine de dijital geleceğe taşıdıkların vurgulayan Kacır, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Yerli ve özgün yeni yapay zeka modellerinin doğmasını sağlayacak teşebbüsleri, somut adımlarla desteklemeye devam edeceğiz. Türkiye’nin yapay zeka alanında kelam sahibi ülkelerden olması ismine, stratejik atılımlarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Bu alanda bilimsel yayın sayısında dünyada 16. sıradayız ve bu alanda süratle birinci 10 ülke ortasına girmeyi sağlayacağız. Güçlü teknoloji geliştirme altyapımız ve nitelikli insan kaynağımızla, yapay zekanın etik kıymetler doğrultusunda ilerlemesini savunmaya devam edeceğiz.”
“TÜRKİYE, YAPAY ZEKA LİGİNDE 40’LI SIRALARDAN İLK 20’YE GİREBİLİR”
AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu, AI Tomorrow Summit’in, alanında Türkiye’nin en kapsamlı doruğu olduğunu söyledi. Ülkelerin, yapay zeka alanında attığı adımlar hakkında bilgi veren Küçükşabanoğlu, bu türlü bir atmosferde, Türkiye’nin de yapay zekada büyük bir atılım yapması gerektiğini vurguladı.
Küçükşabanoğlu, Türkiye’nin yapay zekadaki en büyük kozunun genç nüfusu olduğunu dikkati çekerek, “Gençlerimizi anlar, onlara taban hazırlar ve yapay zekaya olan ilgilerini bilgiye dönüştürebilirsek, Türkiye yapay zeka liginde 40’lı sıralardan birinci 20’ye girebilir. Bunu daima birlikte başaracağız. Nasıl gücün, tarımın, sıhhatin ve daha birçok bahsin siyasetleri varsa artık tüm alanların yapay zekayla ilgili siyasetleri hemen belirlenmeli ve istikrarlı formda uygulanmalıdır.” tabirlerini kullandı.
Yapay zekayla ilgili siyasetlerin başında da eğitimin gelmesi gerektiğinin altını çizen Küçükşabanoğlu, “Bizler, Türkiye’de yapay zeka üniversitesinin açılmasını istiyoruz. Hatta isminin de ‘Ordinaryüs Profesör Cahit Arf’ olmasını öneriyoruz. Bu adımların atılması, Türkiye için bir lüks değil, gereksinimdir. Türkiye üzere 100 yılı devirmiş savlı bir ülke için dünyadaki 2. yapay zeka üniversitesini açmak çok yakışacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
