Bir dahi olabilirsiniz! Araştırmalara nazaran sıradan zekadan ayrılan 11 özellik

Milliyet.com.tr ÖZEL – Hepimizin etrafında kolaylıkla zeki göründüğünü anladığımız beşerler olabilir. Bu bireyler, imtihanları rahatlıkla geçebiliyor, sıkıntıları süratle çözebiliyor, üstelik pek çok hususta bilgi sahibi. Lakin zeki olmakla dahi olmak tıpkı manaya gelmez. Gerçek dahilik, yüksek IQ puanlarının yahut yalnızca bilgili olmanın ötesine geçerek kendine mahsus düşünme biçimlerini içeriyor.

Araştırmacılar, gerçek dahileri başkalarından ayıran birtakım özellikler ve alışkanlıklar belirledi. Şayet yalnızca zeki değil, tıpkı vakitte gerçek bir dahi olduğunuzu gösteren işaretler arıyorsanız, bu yazı sizin için yararlı olabilir.

İşte araştırmalara nazaran yalnızca zeki değil, gerçek bir dahi olduğunuzu gösteren 11 işaret:

1- Alışılmadık biçimlerde düşünüyorsunuz

Dahiler, genelde kalıpların dışında düşünme eğiliminde olan bireyler. Şayet sistemli olarak klasik yaklaşımlardan farklı tahliller yahut fikirler üretiyorsanız, bu durum yaratıcı dahiliğinizi kullandığınızın bir işareti olabilir. Özgün düşünme mahareti ve problemlere farklı açılardan yaklaşabilme yeteneği, dahi bir zihnin besbelli özelliklerinden biri. Dahilik, bilinen yolları takip etmekle değil, bilakis varsayımlara meydan okuma ve oburlarının fark edemediği ayrıntıları görme isteğinden doğuyor.

Dahiliğin temelinde genelde oburlarının gözden kaçırdığı şeyleri görebilme, birbiriyle alakasız görünen fikirleri birleştirebilme ve yeni niyet yolları keşfedebilme yeteneği yatıyor. Human Brain Mapping mecmuasında yayımlanan bir araştırma, yaratıcı düşünme marifeti yüksek, bilhassa de çok sayıda farklı fikir üretebilen bireylerin beyin yapılarının kendine has olduğunu ortaya koydu. Örneğin, beynin hayal gücü, derin düşünme ve karmaşık fikirleri manaya ile ilgili bölgeleri yaratıcı bireylerde daha gelişmiş durumda.

2- Çok meraklısınız

Dahiler etraflarındaki dünyaya karşı büyük bir merak duyma eğiliminde. Alışıldık ilgi alanlarının dışında kalan hususlarda bile yeni şeyler öğrenmeye ve keşfetmeye karşı doymak bilmez bir istekleri var. Bilgiye olan düşkünlükleri ve daima öğrenme istekleri çoklukla onları tanımlayan en bariz özelliklerden biri. Bu cins bir merak yalnızca bilgi toplamakla sonlu değil; birebir vakitte daima araştırma yapma, mevzuların derinine inme ve yüzeysel yanıtlarla yetinmeme dileği.

Zeki beşerler bir mevzuyu anladıktan sonra durabilirken, bir dahi araştırmaya devam edebilir, birden fazla vakit yalnızca farklı şeylerin nasıl birbiriyle temaslı olduğunu görmek için az bilinen yahut ilgisiz mevzulara dalabilir.

Dahiliğin en kıymetli göstergelerinden biri, bilhassa çalışma hayatında, derin ve kendi kendini yöneten bir merak duygusu. Yakın vakitte yapılan bir araştırma, daha meraklı şahısların yalnızca daha fazla fikir üretmekle kalmayıp, tıpkı vakitte yaratıcı sürecin kendisine de daha fazla dahil olduklarını gösterdi. Bu merak, yalnızca sorun çözmekle ilgili olmayıp, yenilikçilik ismine fikirleri keşfetme dürtüsü. Öteki bir deyişle, merak sizi yalnızca zeki yapmayıp tıpkı vakitte kesimleri dönüştüren fikir yapısını da besleyecek.

3- Karmaşıklık konusunda rahatsınız

Dahiler, karmaşık meselelerle başa çıkma konusunda rahat bireyler. Zorluklar karşısında bunalmak yerine, karmaşık sorunları daha küçük ve yönetilebilir kesimlere ayırabilir ve bu sıkıntılara net bir biçimde yaklaşabilir. Genelde tıpkı anda birden fazla bilgi modülünü akıllarında tutabilir ve bunları tesirli bir formda birleştirebiliyor. Birçok insan net yanıtlar ve kolay açıklamalar ararken, gerçek dahiler belirsizlik ve karmaşıklıkla rahatlıkla başa çıkabilir. Karmaşıklıktan çekinmeyip bilakis onu keşfedip en değerli atılımların çoklukla karmaşanın içinden çıktığını bilirler.

Bilimsel bir çalışmada, yüksek bilişsel karmaşıklığa sahip şahısların, oburlarının çok basitleştirebileceği yahut üstesinden gelemeyeceği durumları karmaşık formlarda manaya kapasitesine sahip oldukları görüldü. Daha da kıymetlisi, bu bilişsel esneklik, onların belli bir inanç yahut istikametten mahrum oldukları manasına gelmez.

Bu özellik, vizyoner düşünürleri ve çığır açan bilim insanlarını başkalarından ayıran kıymetli bir nitelik.

4- Alışılmadık bir mizah anlayışınız var

Bu durum şaşırtan gelebilir, lakin araştırmalar dahilerin kendine mahsus ve bazen tuhaf bir mizah anlayışına sahip olma eğiliminde olduklarını gösteriyor. Espriden, ironiden ve paradokslardan hoşlanıyorlar ve ekseriyetle yüzeysel şakaların ötesine geçen mizaha yöneliyorlar. Dünyayı alışılmadık hallerde algılama yetenekleri, mizahlarını hem derinlikli hem de kestirim edilemez kılıyor. Dahiler, ekseriyetle zihinlerinin karmaşıklığını ve benzersizliğini yansıtan sıra dışı bir mizah anlayışına sahip beşerler.

Viyana Tıp Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, kara mizahı takdir eden şahısların hem kelamlı hem de sözel olmayan IQ testlerinde daha yüksek puanlar aldığını, daha güzel eğitimli olduklarını ve daha düşük seviyede saldırganlık ile olumsuz ruh haline sahip olduklarını ortaya koydu. Bir manada, onların mizahı, birden fazla insanın büsbütün gözden kaçırabileceği niyet katmanlarını ortaya çıkarıyor.

5- Sık sık hayal kuruyorsunuz

Hayal kurmak genelde dikkat dağıtıcı olarak görülse de, dahiler üretken bir formda hayal kurma eğiliminde. Zihnin bu biçimde serbestçe dolaşması, yaratıcı ilişkiler kurmalarını, sıkıntılar üzerinde düşünmelerini yahut yenilikçi fikirler geliştirmelerini sağlıyor. Hayal kurmanın getirdiği makul bir ölçü soyut fikir, dahi seviyesinde yaratıcılık için kritik kıymete sahip.

Araştırmalar, hayal kurmanın, bilhassa de olumlu yapan hayal kurmanın, gelişmiş yaratıcılıkla yakından alakalı olduğunu gösteren çalışmalarla bu fikri destekliyor. Bir çalışma ile farklı hayal kurma cinslerinin, bilhassa varsayılan mod ağı ve besbellilik ağı üzere beyin ağları aracılığıyla yaratıcılıkla ortak bir sinirsel temeli paylaştığı bulundu. Bu bulgular, zihinsel gezintinin dikkat dağıtıcı olmadığını, bilakis yaratıcı düşünme hünerlerinde kıymetli bir rol oynadığını gösteriyor.

6- Güçlü sezgileriniz var

Dahiler genelde sıkıntılar, durumlar yahut fikirler hakkında içgüdülerine yahut ‘altıncı hislerine’ güvenen bireyler. Sezgileri, şimdi tüm datalara sahip olmasalar bile süratli ve tesirli bir biçimde karar vermelerini sağlıyor. Bu çeşit derin, içgüdüsel anlayış ekseriyetle ömür uzunluğu öğrenme ve tecrübe birikiminden geliyor.

Sezgisel kavrayış çoklukla yaratıcı süreçte değerli bir rol oynuyor. Uzman şefler üzerinde yapılan bir araştırmaya nazaran, yaratıcı kararlarının süratli ve bariz sezgisel süreçler tarafından yönlendirildiği ortaya çıktı. Bu cins bir içgüdüsel akıl yürütme, karmaşık meselelerin üstesinden gelmelerini ve yenilikçi tahliller üretmelerini sağlıyor. Misal biçimde, dahiler de süratli bir formda tahlile ulaşmaları gereken çok ölçüde bilgiyi tıpkı anda sentezlemek için ekseriyetle sezgilerine güveniyor.

7- Öz farkındalığınız yüksek

Dahilerin temel özelliklerinden biri yüksek seviyede öz farkındalık. Kendi içlerine dönebiliyor, güçlü ve zayıf taraflarını, hislerini ve davranışlarını anlayabiliyorlar. Bu öz-düşünme mahareti, diğerlerinin gözden kaçırabileceği biçimlerde öğrenmelerine ve gelişmelerine yardımcı oluyor. Son vakitlerde yapılan araştırmalar, yaratıcı süreçte öz farkındalığın değerini vurgulamakta, öz değerlendirmelerin ve üstbilişsel hislerin kıymetini gösteriyor. Öz farkındalığın kilit tarafları, büyüme odaklı zihniyetleri ve yaratıcı potansiyelleri ile yakından kontaklı.

Yaratıcı biliş üzerine yapılan bir çalışmada, olumlu üstbilişsel hislere sahip olan ve gelişme yeteneklerinin farkında olan bireyler, farklı düşünme misyonlarında daha güzel performans gösterdi. Kendi kendine düşünme ve yaratıcı potansiyellerini kıymetlendirme mahareti, dahilerin yaklaşımlarını geliştirmelerini sağlayarak onları sorun çözme ve inovasyon konusunda daha yetenekli hale getiriyor.

8- Başarısızlıktan korkmuyorsunuz

Dahiler, başarısızlığın yaratıcı sürecin doğal bir kesimi olduğunu bilebiliyor. Başarısızlığı moral bozucu bir durum olarak görmek yerine, muvaffakiyete ulaşmada bir basamak olarak kıymetlendiriyor. Bu direnç, aksilikler karşısında bile ilerlemeye devam etmelerine ve fikirlerini yahut çalışmalarını geliştirmelerine yardımcı oluyor. Birden fazla vakit, en büyük muvaffakiyetleri başarısızlık yaşadıkları devirlerin akabinde gelir ve her yanlış adımın, ustalıklarını geliştirmek için hayati bir basamak olduğunu kanıtlıyor.

Beyin, başarısızlıkla karşılaştığında yanılgılarından ders çıkarabilir ve yaratıcı sorun çözme yollarını güçlendirebilir. Bu süreç, sinirsel temasları kuvvetlendirerek bireylerin yeni meselelerle yeni yollarla uğraş etmesini sağlıyor. Başarısızlık bir mahzur olmaktan çok, beynin ahenk sağlama, yenilik yapma ve sonuçta başarılı olma yeteneğini besliyor.

9- Belirsizliğe karşı yüksek bir toleransınız var

Dahiler, belirsizlik ve muğlaklıkla birçok beşerden daha düzgün başa çıkabiliyor. Tüm karşılıklara çabucak sahip olmama konusunda rahattırlar ve meçhul yahut açık uçlu durumlarda başarılı olabiliyorlar. Bu yetenek, diğerleri için felç edici olabilecek durumlarda bile karar vermelerini sağlıyor. Belirsizliğe karşı tolerans, genelde yeni tecrübelere ve alışılmadık fikirlere açıklıkla alakalı bir durum.

Gerçek dahiler, karmaşıklık yahut belirsizlik karşısında kolaylıkla yılmaz. Aslında, bu çeşit durumlar çoklukla onların başarılı olduğu alanlar. Yaratıcılık ve belirsizliğe toleransı inceleyen bir çalışma, insanların belirsizlik karşısında ne kadar rahat oldukları ile yaratıcı olma yetenekleri ortasında değerli bir temas buldu. Bireyler belirsizliğe karşı ne kadar toleranslıysa, öykü yazma üzere yaratıcı vazifelerde o kadar uygun performans gösterdi.

10- Ağır bir formda odaklanıyorsunuz

Akış durumu, ağır bir odaklanma ve yapılan aktiviteye tam manasıyla dalma hali. Dahiler genelde vaktin nasıl geçtiğini fark etmedikleri ve kendilerini büsbütün işlerine kaptırdıkları bu duruma girebilir. Bu yüksek odaklanma seviyesi, üst seviyede yaratıcılık ve üretkenlik elde etmelerini sağlıyor.

Derin uzmanlıkları, daha az şuurlu fikirle çığır açan ve yaratıcı sonuçlar üreten bir odaklanma durumuna girmelerini sağlıyor. Münasebetiyle akış hali, dahilerin bilinen harikulâde yaratıcılık ve üretkenlik düzeylerine ulaşmalarına yardımcı olan kilit bir sistem.

11- Yalnızlığı tercih ediyorsunuz

Tüm dahiler içe dönük olmasa da, birden fazla tekrar güç toplamak ve niyetlerine odaklanmak için yalnız kalmayı tercih ediyor. Yalnız geçirilen vakit, derinlemesine düşünme, kendini yansıtma ve dikkat dağıtıcı ögelerden uzak bir halde ferdî projelerle ilgilenme imkanı sunuyor. Yalnızlık, genelde onların kendi fikirleriyle derin bir bağ kurabildikleri bir alan.

Araştırmalar, bilhassa ferdî bir tercih olduğunda ve tasadan kaynaklanmadığında, yalnız vakit geçirmenin yaratıcı kanıyı artırabileceğini gösteriyor. Yalnızlığı tercih eden beşerler genelde daha yaratıcı oluyor zira dikkatleri dağılmadan fikirlerine ve fikirlerine derinlemesine odaklanabiliyor. Bu durum, birçok yaratıcı insanın ve dahinin yalnız çalışırken en verimli olduğunu gösteren fikirle uyumlu. Yalnızlık onlara düşünmek ve yeni fikirler keşfetmek için sakin bir alan sağlıyor.