Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), OECD Çelik Görünümü 2025 raporunu yayımladı. Rapora nazaran, global çelik piyasası şu anda tehlikeli bir durumda ve devam eden çok kapasite artışı, piyasadaki riskleri artırıyor.
Küresel çelik kapasitesinin 2027’ye kadar 165 milyon ton artacağı öngörülüyor. Bu kapasite artışının yüzde 60’ı Çin ve Hindistan başta olmak üzere Asya ülkelerinden kaynaklanacak. Lakin, çelikte talep artışının kapasitenin epey altında kalacağı kestirim ediliyor.
Çelik kapasitesinde beklenen süratli büyümenin, arz-talep istikrarını daha fazla bozacağı ve 2027’ye kadar 721 milyon tonluk arz fazlalığı oluşacağı hesaplanıyor. Kelam konusu 721 milyon tonluk çok kapasite, OECD ülkelerinin 2024’teki toplam çelik üretiminden 290 milyon ton daha fazla düzeyde bulunuyor.
Çelik talebinin düşük kalmaya devam edeceği ve kapasite kullanım oranlarının yüzde 70’e gerileyeceği öngörüldüğünden, bu durumun piyasa oyuncularının karlılıkları, yatırım planları, istihdam ve karbon azaltım siyasetleri üzerinde baskı oluşturacağından telaş ediliyor.
Çin’in sübvansiyonları piyasada bozulmalara yol açtı
Birçok OECD dışı ülkedeki yüksek sübvansiyon düzeyleri ve çeşitli siyaset bozulmaları, çelik üretimindeki bu dengesizliğin en önemli nedenleri olarak sıralanıyor.
Özellikle Çin’in çelik sübvansiyon oranı, firma gelirlerinin yüzdesi olarak ölçüldüğünde, OECD ülkelerindeki düzeyin 10 katına denk geliyor.
Çin’in çelik ihracatı 2020’den beri iki kattan fazla artarak 2024’te 118 milyon tonla rekor düzeye ulaştı. Bu artış, OECD ekonomilerindeki çelik piyasalarında bozulmaya yol açarken, 2023’ten beri damping tedbirlerinde 5 kat artışa neden oldu.
Piyasadaki bozulmalar OECD ülkelerindeki çelik şirketleri üzerinde kıymetli baskılar oluşturdu, şirketlerin karlılıkları tarihi düşük düzeye geriledi ve büyük çaplı iş kayıpları yaşandı.
OECD, piyasada daha fazla bozulmanın önüne geçebilmek için yapısal ıslahatların gerçekleştirilmesi, memleketler arası eşgüdümü ve eşit rekabet ortamını sağlayacak devlet dayanaklı tedbirlerin alınması ve düşük karbonlu teknolojilerin geliştirilmesini ve yaygınlaştırılmasını hızlandırmak için milletlerarası işbirliği sağlanması davetinde bulundu.
OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, rapora ait değerlendirmesinde, kesimde artan çok kapasite ve bunu yönlendiren bozucu siyasetlerin ivedilikle ele alınması gerektiğini belirterek, “Böylece global çelik piyasalarının düzgün işlemesi sağlanabilir. İspata dayalı diyalog ve memleketler arası işbirliği yoluyla, adil rekabeti tekrar tesis edebilir ve dünya çapında daha verimli, sürdürülebilir bir çelik kesimine ulaşabiliriz.” tabirlerini kullandı.
