Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: “İnsansız sistemler, askeri operasyonlarda kritik rol oynamaktadır”

Türkiye’nin mesken sahipliğinde, Levent’teki Çok Uluslu Müşterek Harp Merkezi Komutanlığı’nda düzenlenen, “18. Balkan Ülkeleri Genelkurmay Liderleri Konferansı”nda konuşan Yılmaz, Balkan ülkelerinin Genelkurmay Liderleri ve NATO temsilcilerini Türkiye’de ağırlamaktan onur ve memnunluk duyduklarını söyledi.

Yılmaz, konferans boyunca ortaya konacak kıymetlendirme, teklif ve katkıların, Balkan ülkelerinde kalıcı barış, istikrar ve refaha hizmet edecek yapan sonuçlar doğurmasını temenni ederek, konferansa gözlemci olarak iştirak eden Slovenya ve Hırvatistan’ın, gelecek devirde üye olarak iştirak sağlamasını dilediğini belirtti.

Konferansın dünyanın çok istikametli krizlerle sarsıldığı, güvenliğe dair sınamaların giderek daha karmaşık hale geldiği bir periyotta icra edildiğini aktaran Yılmaz, yalnızca savaşlar değil, güç ve besin arzında yaşanan kırılmalar, iklim değişikliğinin yol açtığı doğal afetler ve çevresel tehditler, milyonları yerinden eden sistemsiz göç hareketleri ve hudut aşan güvenlik riskleriyle karşı karşıya olunduğunu tabir etti.

Yılmaz, Gazze’de devam eden insani felaketin, sivillerin en temel haklardan dahi yoksun bırakıldığı bir ortamda milletlerarası nizamın vicdani ve hukuksal imtihandan geçtiğini ortaya koyduğunu vurgulayarak, “Ukrayna’daki savaş ise yalnızca Avrupa kıtası için değil, global ölçekte güvenlik, iktisat ve diplomasi alanlarında önemli sarsıntılara neden olmuş, güç ve besin arz zincirlerinde kırılmalar yaratmıştır. Bu çok boyutlu sınamalar, askeri güvenliğin yanı sıra bütüncül bir güvenlik anlayışının geliştirilmesini de kaçınılmaz hale getirmiştir. Birebir vakitte, bölgesel diyalogun, çok taraflı işbirliğinin ve kurumsal dayanışmanın ne kadar hayati bir kıymete sahip olduğunu bir kere daha teyit etmiştir.” tabirlerini kullandı.

“İnsansız sistemler, askeri operasyonlarda kritik rol oynamaktadır”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bu gayretlerin kalıcı sonuçlar doğurabilmesinin sadece güzel niyet beyanlarına değil, güvenlik kapasitesinin istikrarlı paylaşımına, teknolojik eşitsizliklerin giderilmesine ve savunma alanında daha adil bir işbirliği yerinin oluşturulmasına bağlı olduğunu belirtti.

Savunma endüstrisinde yaşanan gelişmelerin yalnızca muhakkak ülkelere ağırlaştığı, teknolojik uçurumların derinleştiği bir ortamda, karşılıklı itimadın ve istikrarın sürdürebilmesinin mümkün olmadığını aktaran Yılmaz, “Küresel barış ve istikrarın tesisi, savunma teknolojilerinde şeffaflık, adil erişim ve kapsayıcı üretim yaklaşımlarının benimsenmesiyle direkt alakalıdır. ‘Geleceğin Harekat Ortamında İnsansız Sistemlerin Kullanım Vizyonu’ temasıyla gerçekleştirilen bu konferansın, sırf teknolojik kabiliyetlerin değil, birebir vakitte stratejik sorumlulukların da paylaşılmasına yer hazırlayacağına inanıyoruz.” diye konuştu.

Yılmaz, dünyanın askeri teknolojilerde yaşanan süratli dönüşümle birlikte yeni bir periyodun eşiğinde olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Muharebe alanlarının dinamikleri esaslı bir formda değişmekte, sadece insan gücüne yahut konvansiyonel kabiliyetlere dayalı anlayış yerini, yüksek teknolojili platformlara ve yapay zekaya dayanan hibrit yapılara bırakmaktadır. İnsansız sistemler ise bu yeni periyodun merkezinde yer almakta, hava, kara, deniz ve su altı üzere farklı alanlarda geliştirilen otonom araçlar, komuta denetim yapılarının da evrilmesini mecburî kılmaktadır. Sürat, hassasiyet ve esneklik üzere nitelikleriyle öne çıkan insansız sistemler, riski minimize etme, insan kaybını azaltma ve kaynakları daha aktif kullanma üzere taraflarıyla askeri operasyonlarda kritik rol oynamaktadır. Global ölçekte yürütülen projeler, ülkelerin insansız sistem yatırımlarını artırdığını, doktrinlerini, teşkilat yapısını ve operasyonel yaklaşımlarını bu doğrultuda tekrar şekillendirdiklerini açıkça ortaya koymaktadır. Türkiye, son yıllarda insansız savunma sistemleri alanında çarpıcı bir ilerleme kaydetmiş, kara, hava, deniz ve su altı platformlarında yüksek teknolojiye dayalı tahliller geliştirmiştir.”

 “Türkiye dünya İHA pazarının yüzde 65’ine sahip”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde savunma endüstrisinde ihtilal niteliğinde dönüşüm yaşandığını, yerli ulusal adımlara imza atıldığını aktaran Yılmaz, “Türkiye olarak Balkanlar’dan Kafkaslar’a, Ukrayna-Rusya Savaşı’ndan Etiyopya-Somali ilgilerine, Suriye’den Gazze’ye her bölgede diplomasiyi önceleyen, barış ve istikrara katkı sunan, inanç veren bir siyaset yürütüyoruz. Tüm taraflarla diyalog kanallarını açık tutarak tahlil için çaba ediyoruz. Öbür yandan caydırıcı bir güç olarak kapasitemizi geliştiriyoruz. Savunma alanında geliştirdiğimiz kapasite sayesinde, müdahil olduğumuz süreçleri, kimsenin icazetini alma gereksinimi duymadan, kendi irademizle yönetme kabiliyetine sahibiz. Yerli tedarik oranımızı yüzde 20’lerden yüzde 80’lere çıkarmamız bir tesadüf değil güçlü bir siyasi iradenin sonucudur.” halinde konuştu.

Yılmaz, İHA-SİHA, elektronik harp ve savaş gemisi üretimiyle Türkiye’nin, dünyada öncü ülkeler ortasında yer aldığını lisana getirerek, şöyle konuştu:

“Bugün Türkiye dünya İHA pazarının yüzde 65’ine sahiptir ve global pazarda bu alanda çok kıymetli bir oyuncu pozisyonundadır. İnsansız kara ve deniz araçları alanlarında da kıymetli aralıklar kat ederek, bu alandaki yetkinliğimizi süratle güçlendiriyoruz. Türk savunma endüstrisinin geliştirdiği NATO standartlarına uygun bu insansız sistemler ve öbür pek çok eserler, operasyonlarda muvaffakiyetle kullanılmış ve harekat ortamlarında kendini birçok istikametten kanıtlamıştır. Türk savunma endüstrisinde bugün 3 bin 500’ü aşkın firma, 1200’ün üzerinde proje ve 100 milyar doları aşan proje hacmiyle faaliyet göstermektedir. 18 milyar dolara ulaşan ciro ve 100 bine yaklaşan istihdamla bölüm, Türkiye’nin teknolojik gücünü ve stratejik vizyonunu yansıtmaktadır.”

“Bilgimizi, deneyimimizi ve teknolojimizi dostlarımızla paylaşmaya her vakit hazırız”

Yılmaz, Türkiye’nin kendi savunma teçhizatı gereksinimlerini ulusal imkanlarla karşılamanın yanı sıra dost ve müttefik ülkelerin de gereksinimlerine yanıt verebilir pozisyonda olduğunu belirterek, şunları lisana getirdi:

“185 ülkeye ihraç edilmekte olan Türk savunma eserleri ürün çeşitliliği 230’u aşmıştır. 2025 yılı Ocak-Nisan periyodunda ihracatımız, bir evvelki yılın birebir devrine nazaran yüzde 67 artışla 2,2 milyar dolara ulaşmıştır. Amacımız yıllık bazda en kısa vakitte 10 milyar dolar ihracatı aşarak, çift haneli ihracatı olan ülkeler ligine girmektir. Bu sayılar bize savunma ve havacılığın yalnızca güvenlikle ilgili olmadığını, katma kıymeti yüksek bir iktisat ve yüksek toplumsal refah için de son derece değerli olduğunu göstermektedir. Bir taraftan da savunma endüstrisinde elde ettiğimiz bu yetkinlikleri sivil sanayilere transfer edip, bu gelişmelerin ekonomik refaha, toplumsal refaha dönüşümü manasında da uğraşlarımızı sürdüreceğiz. Sahip olduğumuz bilgi, deneyim ve teknolojimizi dostlarımızla paylaşmaya her vakit hazırız. Bu doğrultuda Türk Silahlı Kuvvetlerimiz ve savunma endüstrimiz, Balkan ülkeleriyle işbirliğine her daim gönülden açıktır.”

Yılmaz, dünyanın her yeriyle işbirliğine açık olduklarını lakin Balkan ülkelerinin kendileri için çok kıymetli olduğunu vurgulayarak, “Her bakımdan ayrılmaz bir modülü olduğumuz Balkanlar’da yapan, öncü ve tüm aktörlerle etkileşimi, diyalogu önceleyen rolümüzü koruma ediyoruz, etmeye devam edeceğiz. Ayrıyeten Türkiye NATO içindeki stratejik pozisyonunu koruma etmeye devam edecektir.” dedi.

Özellikle 1990’lı yıllar boyunca Balkanlar başta olmak üzere bölgede herkesi derinden etkileyen acı olaylara tanıklık edildiğini anımsatan Yılmaz, memleketler arası toplumun krizleri çözmek yerine dondurmayı tercih ettiğinde, bu yaklaşımın ne kadar sürdürülemez olduğunu çok ağır bedellerle öğrenildiğini kaydetti.

“İstikrarlı bir Suriye hem Orta Doğu hem Avrupa hem Kuzey Afrika için son derece kıymetlidir”

Yılmaz, Balkan coğrafyasının, global seviyede barış ve güvenliği tesis etmekle sorumlu memleketler arası kurumların etkisizliğini en ağır biçimde hisseden bölgelerin başında geldiğini anlatarak, “Uluslararası kuruluşlar, 1990’lı yıllarda yaşanan acı deneyimlerden gereğince ders çıkarmamış gözükmektedir. Halbuki bu kurumların temel fonksiyonu, global güvenlik ve istikrarın teminatı olmaktır. Fakat iç çekişmelerin ve dar siyasi hesapların tesiriyle bu yapıların yıprandığına üzülerek şahit oluyoruz. Komşumuz Suriye başta olmak üzere birçok ülkede yakın tarihte yaşanan çatışmalar, bu durumun somut örneklerini oluşturmaktadır.” diye konuştu.

Suriye’nin ihtilalle birlikte yeni bir periyoda girdiğini aktaran Yılmaz, şöyle devam etti: “Bu devirde Suriye’nin istikrarına, güvenliğine büyük ehemmiyet veriyoruz. Türkiye olarak elimizden gelen tüm katkıyı ortaya koyuyoruz. Son devirlerde Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği’nin yaptırımlarını kaldırmasıyla Suriye’de süratli bir tekrar yapılanma bekliyoruz. Kapsayıcı bir siyasi anlayışla oluşacak yeni siyasi yapı içinde Suriye, yalnızca kendisi için değil tüm bölge için istikrarı artırıcı bir noktaya yükselecektir. Bu bahiste da memleketler arası işbirliğinin bir mecburilik olduğunu söz etmek isterim. İstikrarlı bir Suriye hem Orta Doğu hem Avrupa hem Kuzey Afrika, tüm geniş coğrafya için de son derece değerlidir. Biz de bütün uğraşımızı bu tarafta sarf etmeye devam ediyoruz.”

Gazze’de devam eden soykırım ile Ukrayna’da süren yıpratıcı savaşın, milletlerarası sistemin krizlere müdahalede ne kadar yetersiz kaldığını açıkça ortaya koyduğuna dikkati çeken Yılmaz, bu örneklerin barışın tesisi için daha aktif, daha kapsayıcı bir memleketler arası işbirliğine muhtaçlık olduğunu gösterdiğini belirtti.

Yılmaz, milletlerarası kuruluşların, asli misyonlarına dönerek daha adil, daha istikrarlı ve daha kararlı bir duruş sergilemelerinin bir tercih değil, bir mecburilik haline geldiğini aktararak, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Sizler, bulunduğunuz misyonlar prestijiyle bölgesel barış ve işbirliğinin ne kadar hayati olduğunu en yeterli bilen aktörlersiniz. Bu kritik devirde hepimize düşen ortak sorumluluk, geçmişin acılarını unutmadan fakat geçmişe de takılıp kalmadan, geleceği ortak akılla adalet ve inanç temelinde inşa etmektir. Balkanlar’da kalıcı barışın ve stratejik istikrarın sağlanması, lakin birlikte düşünerek, birlikte hareket ederek ve birlikte tahliller üreterek mümkündür. Karadeniz’in yine bir istikrar ve işbirliği havzası haline gelmesi, kıyıdaş ülkeler ortasında itimada dayalı diyalog ve ortak sorumlulukla mümkündür. Bu doğrultuda, mevcut işbirliğimizi bölgesel sahiplenmeyi temel alan kapsayıcı bir anlayışla daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz.”

Balkan ülkelerinin NATO, Avrupa Birliği ve AGİT başta olmak üzere Avrupa-Atlantik kurumlarıyla entegrasyon süreçlerini, bölgesel istikrar ve ortak güvenlik anlayışı çerçevesinde desteklemeye devam ettiklerini anlatan Yılmaz, “Türkiye olarak, bu istikametteki kapasite geliştirme gayretlerinize NATO bünyesindeki düzenekler aracılığıyla katkı sunmayı sürdüreceğimizi bilhassa tabir etmek isterim. Barış hepimizin barışı, güvenlik hepimizin güvenliğidir. Daima birlikte başarırsak o vakit yeni jenerasyonlara de daha huzurlu daha inançlı bir miras bırakabiliriz.” formunda konuştu.

Yılmaz, konferansın Balkan ülkeleri ortasında diyalog, karşılıklı anlayış ve yapan işbirliği tabanında geleceğe dair ortak bir istikrar perspektifinin geliştiğinin somut bir göstergesi olduğunu lisana getirerek, imzalanacak ortak bildirinin bölgedeki işbirliğini ve dayanışmayı geliştirmesi temennisinde bulundu.

Konferansa katılan genelkurmay liderleriyle tek tek tokalaşan Yılmaz, Birlik Ziyaret Defteri’ni imzaladı. Konferansın akabinde topluca fotoğraf çekildi.