EVRİN GÜVENDİK / Ankara – Yabancı çeşitlerin dünya üzerinde istemli ya da istemsiz taşınmalarının her geçen arttığına işaret edilen raporda, Türkiye’nin ise coğrafik pozisyonu nedeniyle istilacı cinslerin ülkeler ve kıtalar ortasında taşınmasında değerli bir geçiş noktası olduğu belirtildi.
Raporda, Dünya Doğayı Muhafaza Birliği’nin (IUCN) sayılarına yer verilirken; en istilacı 100 yabancı cinsten 12’sinin Türkiye’de bulunduğuna dikkat çekildi. Bu tipler ise “Doğu Amerika sivrisinek balığı, taraklı denizanası, deniz salyangozu, gümüşi havuz balığı, zebra midyesi, su sümbülü, katil yosun, gökkuşağı alabalığı, Mozambik tilapyası, su maymunu, kırmızı yanaklı su kaplumbağası ve karabalık türleri” olarak sıralandı.
Sağlığı da etkiliyor
“İstilacı çeşitler çeşitli patojenleri ve hastalıkları bulaştırarak mahallî balık popülasyonlarında ani ölümlere ya da kondisyonlarında azalmalara yol açabilmektedir” denilen raporda, şu tespitlere yer verildi:
“Akdeniz, Türkiye kıyılarında egzotik göçlerin en çok görüldüğü bölgelerden birini oluşturmaktadır. Ekonomik açıdan değerlendirilemeyen egzotik tipler, balıkçılık faaliyetleri sırasında balıkçı sıhhati açısından tehlike yaratmakta, ekstra iş gücü artışına, yakıt masrafı artışına, av araç ve gereçlerine ve yakalanan avlara olumsuz tesirler yapmaktadır. Bu aksiliklerin yanı sıra denizel ekosistemi de etkileyerek yerli çeşitlerin bulunabilirliği ve bolluklarını baskı altında tutarak balıkçılık faaliyetleri için büyük ziyanlar oluşturmaktadır.”
Eylem planı önerisi
Denizlerdeki istilacı cinslere karşı aksiyon planı hazırlanmasını isteyen Komite, “sucul yabancı çeşitler için daha kapsamlı yasal düzenlemeler ve yurt içine birinci sefer getirilecek cinslerde risk tahlilleri yapılması, giriş yapmış cinslerin yayılımının önlenmesi için denetimlerin yapılması, popülasyon oluşturduğu kanıtlanan çeşitlerde ise izleme, bilgi toplama ve imha çalışmalarının yapılması” tekliflerinde bulundu. Komite, denizanası, aslan balığı üzere istilacı çeşitlerin iktisada kazandırılması için çalışmalar yapılmasını da önerdi.
