Ferdi Zeyrek’le gündeme geldi! Konuttaki tek tuş hayat kurtarıyor: ‘Düşük akım şart’
Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek, 6 Haziran gecesi Manisa’nın Yunusemre ilçesine bağlı Keçiliköy Mahallesi’ndeki konutunun yer aldığı sitede, havuzun makine dairesine motoru çalıştırmaya indiği sırada elektrik akımına kapıldı. Kazanın akabinde sıhhat takımlarının ağır uğraşları sonucu 70’inci dakikada kalbi tekrar atmaya başladı. Ancak geçen müddette Zeyrek’in kimi organlarının hasar almış olabileceği ihtimali kaygıyı katlıyordu. 2 gündür hastanede, ağır bakımda tedavi gören Zeyrek’in yaşadığı kazanın, aslında önlenip önlenemeyeceği tartışma konusu oldu. Yaşanan kazanın sebep ve önlenebilecek sonuçlarına dair tüm ayrıntıları, Üsküdar Üniversitesi İş Sıhhati ve Güvenliği Bölüm Başkanı ve ÜSGÜMER Müdürü Dr. Rüştü Uçan Milliyet.com.tr’ye anlattı.
Elektrik akımına kapılarak duran kalbi, kalp masajıyla yine çalıştırılan Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in evi dron ile görüntülendi.
MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI NE YAŞADI?
Manisa Büyükşehir Belediye Lideri Ferdi Zeyrek, Kurban Bayramı’nın birinci gününde konutunda şanssız bir kaza yaşadı. Zeyrek, konutundaki havuzun motorunu çalıştırmak için kazan dairesine indiğinde kızı Irmak Zeyrek’in sözüne nazaran bacağından elektrik akımına kapıldı. Irmak Zeyrek’in, “Yanına gittiğimizde babamı hâlâ elektrik çarpıyordu” sözleri ise tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi. Havuz üzere su dolu bir yer olmasa da ıslak ve tehlikeli bir nokta olan makine dairesinde yaşanan olayda Zeyrek’in elektrik akımına kapılmasının sebepleri ve ‘önlenebilir sonuçları’ incelendiğinde, ‘topraklamanın’ hayati değeri ortaya çıkıyor.
Yerinde bir topraklama sistemi olmadan, beşerler yahut havuz ekipmanları iletken olabilir. Ziyanlı elektrik akımı, uzaklaşıp toprağa gitmek yerine insanlara, evcil hayvanlara yahut ekipmanlara gerçek hareket edebilir. Topraklama ise elektriğe sudan, ekipmandan ve yüzücülerden uzağa akması için en az dirençli yolu verir. Havuzlar, havuz ekipmanlarını ve yüzücüleri dalgalanmalar, yıldırım yahut havuzun metal bileşenlerinden rastgele biriyle elektrik teması üzere ziyanlı elektrik akımlarından korumak için topraklanır. Tüm havuz pompası ve motorlarının topraklama kablosunun öteki motorlarla birebir sisteme bağlanması önerilir. Topraklama yapılmayan her havuz, bir güvenlik sorunu teşkil eder ve kaçak akım nedeniyle elektrik çarpmasına karşı muhafaza sağlar. Topraklama çubukları için öteki gereçler de kullanılabilse de, ekseriyetle bakır tercih edilir. Bunun nedeni, bakırın harika korozyon direnci ve kusursuz iletkenliğidir. Bakırın korozyona karşı doğal direnci, galvanizleme seçeneğiyle birlikte, topraklama sisteminin uzun ömürlülüğüne ve aktifliğine katkıda bulunur. Dr. Rüştü Uçan’a göre bu üzere süreçlerin kesinlikle uzmanları tarafından uygulanması gerekiyor. Dr. Uçan, “Havuz da dahil, her şeyi uzmanına yaptırmak gerek. Yani bizler bir elektrik ustası üzere davranmamalı ve profesyonel takviye almalıyız” diyor.
HAVUZ AYDINLATMALARI EN RİSKLİ NOKTALARDAN
Havuzlar en değerli iletkenlerden biri olan suyla dolu olduğunda risk daha da artar. Ciddi elektrik kazalarından biri de tam da bu noktada havuz aydınlatmalarından ortaya çıkabilir. Havuz içindeki ışıklandırma, fıskiye ve başka noktalar, elektrik akımını görsel bir şölene çevirebiliyor olsa da ölümlü kazaların da sebepleri ortasında olabiliyor. Havuz ışıkları gerçek halde bağlanmadığında yahut topraklanmadığında, elektriği direkt su yoluyla gönderebiliyor ve havuzda bulunan şahısları şok edebiliyor. Üstelik bunun için ışıkların açık olmasına bile gerek yok! Arızalı havuz ışıkları kapalı olsalar bile su yoluyla elektrik akımı gönderebiliyor. Bu ışıkların monte edilmesi içinse dünyanın her yerinde önerilen şey, bir elektrik uzmanından yardım alınması gerektiği. Dr. Rüştü Uçan da aydınlatma üzere havuz için kullanılacak gereçlerdeki ‘düşük voltaj’ ayrıntısına dikkat çekerek durumu şöyle özetledi:
“Havuzlarda, ıslak yerde olan yerlerde, havuz, hamam üzere yerlerde düşük akım kullanılması lazım. Havuzun içindeki elektrik tesisatlarının da düşük akımlı olması gerekiyor. Düşük voltajlı ve havuz için özel yapılmış aydınlatma armatürleri kullanılmalı. Bu periyotlarda havuzlar tekrar kullanılmaya başlayacak. Bunların hepsi elektrik uzmanı tarafından denetim edilmeli. Özellikle yüzlerce kişinin kullandığı havuzlar var. Yani biz mesela nasıl kışa girerken başka hazırlıklar yapıyoruz, yaza girerken klimalarımıza baktırıyoruz, tıpkı bu formda bu havuzların da denetimini yaptırmakta fayda var.”
HAYATA BAĞLAYAN ANAHTAR: KAÇAK AKIM RÖLESİ
Pek çok noktada, konut ve iş yerlerinde yaşanacak elektrik kazaları insan hayatını akla gelecek her türlü biçimde etkileyebilir. Sakatlık ve mevtle bile sonuçlanabilecek kazalarda ise hayat kurtaran bir ‘tık’ var. Tek bir hareketle çarpılma tehlikesi yaşayabilecek şahsa, elektriğin ulaşmasını engelleyebilecek olan ‘kaçak akım rölesi’ 1 tuşla etkin olabiliyor. Üstelik her konutta de 1 tuşla test edilebiliyor. Sigorta kutusunda bulunan ‘test’ tuşu sayesinde meskeninizde bile bu sistemin etkin olup olmadığını test etmek mümkün. Test tuşuna basıldıktan sonra sigortanın atması, sistemin başarılı biçimde çalıştığının bir göstergesi. Ferdi Zeyrek’in kızı Irmak Zeyrek’in şartelin atmadığını söylemesi, Ferdi Zeyrek’in yaşadığı kazada da kaçak akım rölesinin ehemmiyeti bir defa daha ortaya koydu. Dr. Rüştü Uçan bu ‘tık’ın ehemmiyetini anlatarak kelamlarını şöyle noktaladı:
“Normal elektrik tesisatlarına kesinlikle kaçak akım rölesi olmalı. Rastgele bir halde bir çarpmada atacak rölelerin sigorta kutularında kesinlikle olması gerekir. Birinci akla gelenler bunlardır. Kaçak akımla çarpma olaylarında da rastgele bir formda elektrik çarpmasından sonra şahsa de etrafındakilerin kesinlikle elektrik geçirmeyen bir materyalle müdahale etmesi gerekir. Onu elektrikten ayırarak birinci kıymetli adımı atmalıyız. Lakin kendimizi de korumalıyız, aksi halde biz de ona dokunduğumuzda elektrik akımına maruz kalabiliriz. İşte İzmir’deki en kıymetli örneklerindendi. Özge Ceren Deniz’e su birikintisiyle ulaşan elektrik onu tesiri altına aldığında, kendisine yardım etmek için onunla temasa geçen İnanç Öktemay da akıma kapılarak hayatını kaybetti. Muhakkak bir gücün üstünde bir kaçak olduğu an direkt hakikat elektriği kesen kaçak akım röleleri burada hayat kurtarıcı bir anahtar oluyor. Bu da bizlerin çarpılmasını, çarpıldığı anda çabucak elektriği kestiği için hayati ehemmiyete sahip bir durum oluyor.”
