Milliyet.com.tr/ÖZEL İnternet üzerinden yayınlanan ilanlara yönelik yetki dokümanı zorunluluğu getiren Ticaret Bakanlığı, fahiş fiyat artışına rağmen yeni önlemleri de almaya devam ediyor.
‘MAL SAHİPLERİNE YAPTIRIM GELDİ’
Buna nazaran taşınmaz ticareti hakkındaki yönetmelikte değişikliğe gidildi. Taşınmaz ilanlarının fiyatlarında fahiş artışlara giden emlak işletmelerine para cezası veriliyordu. Artık keyfi halde fiyat artıran, spekülatif artışlara neden olan mal sahiplerine de yaptırımlar gelecek.
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklama şöyle: “30 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle, internet ortamında verilen taşınmaz ilanlarında taşınmaz sahiplerinin genel ekonomik datalarla uyumlu olmayan ve haklı bir münasebete dayanmayan fiyat artışı yapmaları yasaklanmış; ayrıyeten, emlak İşletmelerinin bu cins ilanlara aracılık edemeyecekleri açıkça düzenlenmiştir.
Yapılan bu düzenlemeyle artık yalnızca emlak işletmeleri değil, bu tıp ilanlara mevzu olan taşınmazların malikleri de idari yaptırımla karşı karşıya kalabilecektir.”
EMLAK İŞLETMELERİNE 100 MİLYON TL’NİN ÜZERİNDE CEZA!
Peki yeni sistem nasıl olacak? İlan fiyatlarında fahiş artışa giden mal sahipleri nasıl tespit edilecek? Fahiş artış yaptığı tespit edilenlere ne cins cezalar kesilecek? Bahisle ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye kıymetlendiren Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu sözleri kullandı: “30 Mayıs prestijiyle yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Taşınmaz sahipleri de gayrimenkul ilanlarında fiyat artışı yaptığından onlara da bu türlü bir yaptırım kararı gelmiş oldu.
Emlak işletmelerinde bu aslında uygulanıyordu. Bakanlığın yaptığı açıklamada ocak ayı prestijiyle yaklaşık binin üzerinde emlak işletmesine 100 milyon TL’nin üzerinde fahiş fiyat cezası kesildiği bildirilmişti.
Burada değerli bir nokta atlanıyordu. Bu artışı emlak işletmeleri kendi başlarına yapmıyorlardı. Mal sahiplerinin talebi doğrultusunda bir fiyat artışı vardı. Yönetmelikte mal sahiplerinin de sorumluluğunun olduğu, mal sahipleri için de cezaların bağlayıcı olacağı belirtilmiş oldu.
‘BİRDEN FAZLA PARAMETREYE BAKILARAK YAPILIYOR’
Fahiş fiyat artışı kapsamında dediğimizde ilan fiyatlarıyla alakalı incelemeler birden fazla parametreye bakılarak yapılıyor. Döviz kurundaki artış, altın, enflasyondaki değişim üzere çok sayıda parametre Bakanlık tarafından inceleniyor.
Enflasyondan fazla olamayacak denebilir miydi? Ya da konut fiyat endeksindeki artıştan fazla olamayacak denebilir miydi? Bu yapılan düzenlemede sistemsiz kaldı diyebiliriz. Son 1 yılda altın fiyatları yüzde 100’ün üzerinde arttı. Bazen gayrimenkulünü altın bozdurup alan kişi gayrimenkulü tekrar satmayı düşündüğünde bu parametreyi baz alabiliyor.
Piyasada şöyle bir gerçek var. Mal sahiplerinin bir kısmı fiyatları biz TL olarak ilan girsek de dolar ya da euro üzere dövize endeksli parametrelerde de isteyebiliyor. İster istemez döviz arttıkça fiyatları bazen güncellememiz gerekiyor. Fahiş fiyatın ne olduğu çok net belirli değil. Dal temsilcileri olarak görüşümüz bunun muhakkak bir parametreye bağlı olmasıdır.
FAHİŞ FİYATA NE KADAR CEZA KESİLİYOR?
Fahiş fiyatlarda kesilen cezalar net değil. Emlak işletmelerine kesilen cezalar 150 bin TL. Burada ocaktan evvel yani 2024’te bu oran 100 bin TL’ydi. Mal sahiplerine kesilecek meblağ net olarak muhakkak değil. Herhalde biz orada da emsal bir fiyatta ceza olur diye varsayım ediyoruz. Kestirimi olarak bakacak olursak kon 1 yılda ilan fiyatlarında yüzde 70-80’in üzerinde artıran taşınmazlarda bu cins cezalar kesildi.
YENİ DÜZENLEME FİYATLARA ÇABUCAK TESİR ETTİ Mİ?
Piyasada bunlar karşılık buldu mu? Yapılan düzenlemelerin fahiş fiyat ve geçersiz ilanlara karşı bir tesiri olabiliyor. Daha çok y eni bir düzenleme. 30 Mayıs’tan bugüne fiyatların çok değiştiği, mal sahiplerinin fiyat girmekten imtina ettiği bir durumu söyleyemiyoruz. Bizim beklentimiz Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin (EİDS) satılık konutlarda da bir an evvel devreye alınmasıdır.
‘MAL SAHİPLERİ GERÇEK OLMAYAN FİYATLARI İLANA YAZABİLİYOR’
Mal sahipleri esasen gayrimenkulde bazen gerçek olmayan fiyatları da piyasaya yazabiliyorlar. ‘Ben mal sahibinden bulayım, daha uyguna bulayım’ halinde fikirler de olabiliyor. Birçok emlak işletmesi sahiden satılabilir bedelin çok üstünde bedel isteyen mal sahiplerinin gayrimenkullerini portföylerini almıyorlar. Piyasada diyelim ki o gayrimenkulün satılabilir fiyatı 5 milyon iken 6 milyon TL isteyenler var. Bu ilanı birinci kere girecekse ve 6 milyon TL olarak girdiyse bunun bir yaptırımı yok. Manipülatif fiyat artışına neden olan şey bu. Daha başlangıçta fiyatı girilirken, o bölgede belirlenmiş bir fiyat aralığında olmasıyla ilgili kimi kestirimi sistemler geliştirilmelidir. Bunlar yurt dışında var. Dubai’de uygulanıyor. Avrupa’nın kimi ülkelerinde, ABD’de örnekleri var. “
