Eren Koca – Kurban Bayram tatilinin başlamasıyla milyonlarca şoför yollara döküldü. Lakin bu seyahatler, klasik trafik yoğunluğunun ötesinde, radarlar ve dron takviyeli kontrollerin geriliminde geçiyor. Şimdi yürürlüğe girmemiş yeni trafik maddesine karşın, otoyollarda neredeyse her 30 km’de bir kurulan sabit radarlar şoförlerde hem tasa hem de reaksiyon yarattı. Reaksiyon gösterilen uygulama sonrası Emniyet Genel Müdürlüğü, sabit radar ve elektronik denetleme sistemlerinin yerlerini dün duyurdu.
Tuzak mı, ihtar mı?
Bakan Yerlikaya’nın açıklamalarında 30 kilometrede bir radar olacağını duyurması tartışmayı başlattı. Düzenlemeye eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar “Düzenleme ‘can kaybını önleme’ gayesiyle açıklanamaz. Devlet vatandaşına tuzak kurmaz” sözlerini kullandı. Bayram trafiğinin yoğunluğuyla düzenlemeye birçok kısımdan reaksiyon gelirken, toplumsal medyadan “Devlet cezaya mı çalışıyor?, Devlet tuzak mı kuruyor?” “Radarterörü” ve “Droneceza” etiketleriyle milyonlarca paylaşım yapıldı. Bir vatandaş “Sürekli 50-70-90 sürat. Radar cezası yemeden yola gidene aşk olsun..”, “Bayram için yola çıkacak olanlar dikkat etsin her türlü ceza kesiliyor”, “Kara yetmiyormuş üzere birde havadan ceza yağıyor” paylaşımları da dikkat çekti. Yetkililer, trafikteki radar uygulamasının hedefinin “tuzak kurmak” yahut “ceza yazmak” olmadığını, asıl gayelerinin trafikteki can kayıplarını önlemek olduğunu tabir ediyor. Bu sıkı kontrol nitekim can kayıplarını mı azaltacak, yoksa şoförler için ruhsal bir baskıya mı dönüşecek? Milliyet uzmanlarına sordu:
‘Zindeliği sağlar’
Yol Güvenliği ve İnançlı Sürüş Uzmanı Mert İntepe’nin değerlendirmeleri şöyle: “Radar uygulamaları aslında yeni kanunla alakası yok. Yalnızca yeni aygıtlarla uygulanıyor ve sayısı artırıldı. Otoyollardaki sayısı artırıldı, genel ana arter güzergahlardaki sayısı artırıldı. Aslında biraz ruhsal baskı da yaratılmasını istiyoruz zira başka halden kimse ne araç kullanmayı ne araba kullanmayı ne trafik ciddiyetini ne saygıyı ne de ortak bir paylaşım alanı olduğunu hatırlamıyor. O yüzden de birazcık ruhsal bir baskı aslında trafikte zinde olmamızı sağlayacaktır.
Sabit radarlar, bilhassa çevreyolları ve otoyollarda sürat tespiti yapan platformlardaki kameralarla sürat denetimi gerçekleştiriyor. Bu radarlar, yolun kenarlarına yerleştirilen TEDES direkleri aracılığıyla da sürat kontrolü yapabiliyor. Şoförler, sürat limitlerini aşmaları durumunda otomatik olarak ceza ile karşılaşıyor.
120’den 30’a inilmez
Hız limitleri tabelalara nazaran ani değişimler sorun yaratıyor. Bilhassa Karadeniz bölgesindeki vilayetlerin geçişinde çok önemli sıkıntılar var, trafik levhalarını da uyarlanması gerekiyor. Yani otoyollarda gişelere yaklaşırken 120, 130, 140 üzere bildiğimiz otoyol suratlarından gişelere yaklaşırken 30 km tabelasını görürseniz çarpışma riski yaratır. Kimi riskli tabelalar var. Genel olarak bizdeki trafik levhaları ve sürat limitleri yalnızca arabalar için geçerlidir. Sürat limiti 100 km’den 50 km’ye beklenmedik bir vakitte düşüyorsa aralık manasında risk yaratabilir. Takip aralığı riski, frenleme riski ve kaza riski oluşturulabilir. Düzenlenmesi gereken çok levha var. Tabelada 50 muharrir 70 km radar uygulaması yapılır. Bunun üzere uygulamalar risk yaratıyor. Şimdilik 30, 50, 70 tabelalarının geçerliliği yok üzere görünüyor.”
Çift ceza gelebilir
Mert İntepe, “Yeni teknolojili radar kameraları çıktığı için EDS cezası uygulatmıyorlar. Yens teknolojili radar kamerası artık dört şeritli yolu görebiliyor. Bakan Yerlikaya’nın yapmış olduğu açıklamadan benim anladığım bayram ve yaza kadar EDS’den gelmeyecek, radarlardan gelecek. Ancak koridor sürat limiti uygulaması olan bölgelerde çift ceza gelebilir. Uygulama otoyollarda yok. Yalnızca Karadeniz Bölgesi’nde ve birkaç yerde var” dedi.
Trafidar’dan ‘kaçmadı’
Düzce İl Emniyet Müdürlüğü Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü grupları, kentin giriş ve çıkışlarında ASELSAN tarafından üretilen “trafidar”ı kullanıyor. Yapay zekâ takviyeli “trafidar”, araç ve plaka tanıma sistemi sayesinde taşıt tipine nazaran güzergahta yapılması gereken sürat sonunu tespit ediyor. 31 Mayıs’tan bu yana kullanılan aygıtla, 5 günde sürat hududunu aşan 224 araca 526 bin 645 lira ceza kesildi. ● AA
‘Sürücü koltuğu, TV koltuğu değil’
Türkiye Trafik Kazalarını Tedbire Derneği Genel Lider Yardımcısı Alpay Lök şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu yeni hazırlanan kanun kazaları azalmasına yardımcı olur. Şoförler her noktada denetlendiklerini hissetmeli. Şoför koltuğu TV koltuğu değildir, sorumluluk yeridir. Otoyollarda radarla sürat kontrolünün yapılmasının art planında 2030 gayesine yaklaşma eforu vardır. Gaye mevt sayılarını 6352’den 2433’e düşürmek. Bu gayret desteklenmelidir. Ek önlemlerin alınması kuraldır. Kimi yolların bir kısmında sürat limitinin apansız 50’ye düşmesi sorun yaratmaz. Şoför yola konsantre olmalı. Şoför navigasyonu açarsa anlık sürat hududunu ekranda görür. EDS’nin olmadığı alanlara radar sistemi yerleştirilecek, EDS’nin olmadığı alanlar radarla telafi edilecek, çift ceza kesilmeyecek.”
‘Hız aşımı olağanlaşmış’
Yol ve Sürüş Güvenliği Uzmanı Yiğit Dedeoğlu, uygulamananın kazaları ve kayıpları önleyeceğini belirterek, “Belirli bir vakit aralığı yerine radar uygulamasını daima ve tekrar bu sıklıkta sabit elektronik denetleme (EDS) sistemleri ile desteklemeliyiz. Alışkanlık haline gelen sürat limit aşımlarını fakat bu formda önleyebiliriz. ‘Tuzak’ olarak nitelendirilebilecek noktalarda uygulama yapılmaması, ceza yazmaya odaklı değil trafik güvenliğine katkı sağlayacak biçimde ‘uyarı’ niteliğinde uygulama noktalarının belirlenmesi yararlı olacaktır. levhaları takip ederlerse bir sorun olmayacak. Ani sürat değişiklikleri yaşanmayacaktır. Şoförlerin yolu yeterli okuması gerekiyor. Asıl sorun ülkemizde trafikte sürat aşımının olağanlaşması” dedi.
‘Aynı harekete iki ceza yazılamaz’
“Hız ihalalinde şoföre hem radar uygulamasından hem EDS’den ceza kesilebir mi?” sorusuna Türk-Alman Üniversitesi Ceza Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Ali Kemal Yıldız “Aynı hareketse iki ceza yazılamaz. Genelde tıpkı anda olmuyor. Tıpkı yol üzerinde birden fazla ihlale birden fazla ceza verilebilir” yanıtı verdi.
53.5 milyar TL ceza
Bu yılın birinci 4 ayında Türkiye genelinde şoförlere toplamda 53.5 milyar TL trafik cezası kesildiği öğrenildi. Yeni yasa ile birlikte bu cezanın 300 milyar TL’yi geçeceği öne sürülüyor. Cezalarda sürat, alkol ve emniyet kemeri
ihlalleri ön planda yer alıyor.
Kaç lira ceza veriliyor?
■ Yüzde 10’dan 30’a kadar aşma ceza: 2 bin 167 TL
■ Yüzde 30’dan 50’ye kadar aşma ceza: 4 bin 512 TL
■ Yüzde 50 ve üzerinde aşma ceza: 9 bin 267 TL
■ Beş defa sürat hududu aşma: Ehliyet 1 yıl geri alınıyor
Erken ödeme indirimi
Trafik cezasının bildirim edildiği (yüz yüze yahut posta yoluyla ulaştığı) tarihten 15 gün içerisinde öderseniz, ceza meblağından yüzde 25 indirim hakkınız bulunuyor. Trafik takımları yahut EDS üzerinden tespit edilen sürat ihlalleri, çoklukla 7-14 gün içinde sisteme yansır ve bildirim süreci başlatılıyor.
Milyonlar tatil için yollarda
Kurban Bayramı arefesinde Türkiye genelinde ağır bir hareketlilik yaşandı. Milyonlarca vatandaş tatil yahut memleket yoluna çıkarken karayolları, havalimanları ve otogarlar doldu taştı. Trafikte uzun kuyruklar ve kazalar yaşanırken mezarlık ziyaretlerinde ise his dolu anlar yaşandı. Kurban pazarlarında son gün yoğunluğu yaşanırken gurbetçiler de ana vatana dönüş yaptı. Ülkenin dört bir yanından gelen haberler, hem coşku hem de hüzün iç içe geçti. Avrupa’da yaşayan gurbetçiler, araçlarıyla birlikte Türkiye’ye oto kuşetli trenlerle gelmeye başladı. Edirne’de pasaport denetiminden geçen gurbetçiler ana vatana ulaşmanın sevincini yaşadı. ● HABER MERKEZİ
24 saatte 50 bin araç
Bayram tatilinin başlamasıyla İstanbul çıkışında, TEM Otoyolu, Mahmutbey gişeleri, Edirne ve Kocaeli istikametlerinde ağır trafik oluştu. İzmit-Yalova, Yalova-Bursa yollarında, bilhassa Korutepe ve Gültepe Tünelleri’nde 4 kilometrelik kuyruklar oluştu. Anadolu Otoyolu’nda Bolu, Düzce, Karabük ve Sakarya geçişlerinde uzun araç kuyrukları görüldü. Bodrum’da yoğunluk tepeye ulaştı, 24 saatte 50 bin aracın giriş yaptığı ilçede 2 km’lik aralık yarım saate geçilebildi. İstanbul Havalimanı’nda yolcu yoğunluğu yaşandı. Otogarlarda ek seferler devreye alındı.
