AYDIN HASAN, ASENA YATAĞAN Ankara – Suriye’deki silahlı kümelerin orduya katılmaları için mayıs ayında tanınan mühletten de terör örgütü SDG-YPG fiilen muaf tutulmuştu. Muahedenin uygulanmasından sorumlu komite, pazar günü toplandı. Toplantıdan, SDG içindeki silahlı güçlerin Suriye ordusu içine dağıtılmaları konusunda bir karar çıkmadı. Uzlaşma sağlanan mevzular ise şöyle özetlendi:
■ Mutabakatın uygulanmasını takip edecek uzman alt komiteler oluşturulacak.
■ Eğitimde teminat ve ahenk sağlanacak. İmtihanlar ve imtihan merkezleriyle ilgili problemler, öğrencilerin haklarını ve eğitim sürecinin bütünlüğünü garanti altına alacak formda çözümlenecek.
■ Yerinden edilenlerin dönüşü için düzenekler geliştirilecek. Geri dönüşleri kolaylaştıracak usuller ele alınacak.
■ Halep’in Eşrefiye ve Pir Maksud mahallelerine ait belge tekrar faal hale getirilecek ve bu mevzunun toplumsal barışa hizmet edecek biçimde ele alınması sağlanacak.
Ankara’nın tavrı net
Entegrasyon çalışmalarını yakından izleyen Ankara; yıl sonuna kadar SDG içindeki silahlı güçlerin dağıtılmaması durumunda Suriye ordusu ile birlikte askeri harekat seçeneği üzerinde duruyor. Güvenlik kaynakları, “Suriye’de tek silahlı güç Suriye ordusu olmalı. Hiçbir güç blok olarak ordu içinde yer almamalı. Entegre olmuyorsa Suriye hükümeti gerekeni yapacak. Türkiye de buna dayanak olacak” görüşünü lisana getiriyor.
‘Askeri usulle çözmek zorunda kalır’
Stratejik Araştırmalar Merkezi Araştırma Yöneticisi Ömer Özkızılcık, mevzuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Aslında anlaştıkları mevzulardan daha çok anlaşamadıkları mevzular ne ona bakmamız lazım. Suriye hükümeti, ademimerkeziyetçi (yerinden yönetim) modeli reddetti. SDG ise ademimerkeziyetçi idare olmasını talep etti. Suriye Hükümeti, SDG’nin Suriye ordusu içerisinde başka bir blok olmasını reddetti. SDG bu hususta diretiyor hâlâ. SDG müzakereler sonucunda kimi anayasa hususlarının belirlenmesini istiyor. Suriye Hükümeti ‘Biz burada anayasa müzakere etmiyoruz’ diyor. Farklı bir biçimde SDG ve YPG, aslında alandaki pozisyonları zayıflarken müzakere masasındaki tavırları sertleşmiş. Bu bize şunu gösteriyor; bu formda devam ederse, kestirimi altı ay civarında, Amerikan askerleri çıktığında, Suriye idaresi bu işi askeri metotla çözmek zorunda kalacak.”
Statü talebi
“Kürtler ortası diyalog ismi altında AB’nin ve bilhassa Fransa’nın takviyesi ile bir birliktelik oluştu. Şu an tüm Suriyeli Kürt siyasi partiler YPG-PYD liderliği altında birleştiler Şam’a yönelik müzakere konumunda. Buradaki talep ademimerkeziyetçi bir idare ve hatta mümkünse Kürtlere başka bir statü. Bu şekil talepler gerçekle örtüşmüyor.”
AP heyetinden ‘Özerk’lik ziyareti
Bu süreçte Avrupa Parlamentosu’ndan (AP) bir heyetin Suriye’nin kuzeydoğusuna yaptığı ve özerklik taleplerine takviye niteliği taşıyan gezisi dikkat çekti. Heyet, 29 Mayıs’ta Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk İdaresi Yürütme Meclisi’ne ziyarette bulundu. Heyet özerk idare modeli konusunda bilgilendirildi. PYD heyeti de mayısın son haftasında Fas’ta düzenlenen Demokratik Sosyalist Gençlik Birliği Kongresi’ne Suriye’yi temsilen katıldı.
