Tescilli Giresun tombul fındığında yeni dikim uygulamaları randımanı artırdı
Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE) ve Ankara Üniversitesi işbirliğinde “Yoğun Dikim Sistemlerinde Genç Fındık Bitkilerinin Vejetatif ve Generatif Gelişmesi Üzerine Erken Periyotta Dallandırmanın Etkileri” isimli proje 2021’de hayata geçirildi.
Proje kapsamında fındık fidanları, farklı dikim sistemleri uygulanarak toprakla buluşturuldu. 2023’te dallandırma tekniklerinde yapılan çalışmalarla tekli, ikili, üçlü ve klasik dikim sistemleri karşılaştırıldı.
Verimliliği erken yaşlarda başlatmayı hedefleyen projede farklı dikim ve dallandırma uygulamalarının randımanı artırdığı tespit edildi. FAE Müdürü Yusuf Bilgen, AA muhabirine, projenin tombul fındık çeşidinde gelişim parametrelerinin belirlenmesi maksadıyla yapıldığını söyledi.
Bilgen, proje çalışmalarının 2021 yılında başlandığını belirterek, “2022 yılında toprak düzeyinden 5 santimetreden kesitler yapılarak fidanlar standart hale getirilmiştir. 2023 yılında da proje kapsamında dallandırmalar başlamıştır. Burada tekli, ikili ve üçlü dikim sistemleriyle, klasik dikim sistemleri olan ocak sistemleriyle karşılaştırılması yapılmaktadır. Çalışma, Ankara Üniversitesi ve Fındık Araştırma Enstitüsü işbirliğinde yürütülmektedir.” tabirlerini kullandı.
Yaptıkları müşahedeler kapsamında farklı dikim sistemlerinin daha verimli olduğuna işaret eden Bilgen, “İlk elde edilen bilgilerde bu sistemlerin eser randımanının daha âlâ olduğu belirlenmiştir.” dedi.
Proje sorumlusu Ziraat Yüksek Mühendisi Meryem Işık Şenel de araştırmada ocak dikim sisteminden farklı çağdaş tekli, ikili ile üçlü dikim sistemleriyle eser kalitesi ve randımanının artırılmasını hedeflediklerini belirtti.
Şenel, 4 yıldır süren çalışmalarda önemli ara aldıklarına işaret ederek, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Bu projede kimi dallandırma teknikleriyle bitkilerde yan kısım oluşumunu teşvik ederek verimliliği erken yaşlarda başlatmayı hedefledik. Şimdi 4 yaşında olan bitkilerimiz üzerinde denetim kümesi olan ocak dikim sistemine nazaran çok daha fazla çotanak olduğunu görmekteyiz. Asıl sonuçlara ve dallandırma tekniklerinin hangisinin daha başarılı olduğuna proje sonuçlandığında ulaşacağız.”
“Daha fazla randıman bekliyoruz”
Aynı vakitte genç bitkileri erken periyotta dallandırmanın tesirlerini de incelediklerini anlatan Şenel, “Bu bağlamda proje bahçemizdeki bitkilerimizi ocak dikim sisteminden farklı olarak tek, ikili ve üçlü sıralı üzere çağdaş dikim sistemleriyle tesis ettik. Farklı dallandırma teknikleriyle erken devirde yan kol oluşumunu teşvik ettik. Bundan sonraki süreçte bitkilerimizde fenolojik birtakım incelemelerde bulunduk. Geçen yıl aldığımız randımanda daha fazla çotanak olduğunu gördük. Münasebetiyle önümüzdeki hasat döneminde bu bitkilerin daha fazla eser vermesini bekliyoruz.” diye konuştu.
Şenel, yan kol oluşumlarını teşvik ettiklerinde randımanın de arttığına dikkati çekerek, “Projemiz sonuçlandığında en fazla randıman veren bitkilerin belirlenerek üreticilerimizle bunu paylaşacağız. Asıl sonuçlara ve dallandırma tekniklerinin hangisinin daha uygun olduğuna proje sonuçlandığında ulaşıp bunu üreticilerimizle paylaşacağız.” dedi.
