Türk havacılık tarihinde bir ilk! Endonezya’ya yalnızca KAAN değil, teknoloji de gidiyor

MİLLİYET.COM.TR / ÖZEL – Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin ulusal muharip uçağı KAAN’ın 48 adetlik rekor ihracat kontratı kapsamında Endonezya’ya gönderileceğini duyurdu. Erdoğan, bu muahedenin Türkiye ile Endonezya ortasındaki dostça bağlantıları daha da güçlendireceğini belirtti. KAAN’ların Türkiye’de üretileceğini ve üretim sürecinde Endonezya’nın mahallî kabiliyetlerinden de faydalanılacağını söz etti.

Erdoğan, Türkiye tarihinin en büyük savunma sanayi ihracatlarından biri olarak nitelendirdiği bu mutabakata katkı sağlayan Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’ya teşekkür ederek, başta Savunma Sanayii Başkanlığı ve TUSAŞ olmak üzere projede emeği geçen tüm kurumları tebrik etti. Savunma endüstrisinin gelişimine verdikleri takviyenin süreceğini vurgulayan Erdoğan, tüm savunma sanayi çalışanlarına şükranlarını sundu.

TÜRK HAVACILIK TARİHİNDE İLK

Peki bu ihracat muahedesi Türkiye savunma sanayii açısından neden kıymetlidir? Öteki ülkelerle misal mutabakatların yolu açılabilir mi? Bu ihracat genç mühendis ve teknisyenler için nasıl bir motivasyon kaynağı olabilir? Savunma Siyaseti Analisti Turan Oğuz, Milliyet.com.tr için kıymetlendirdi.

Bu ihracatın Türk havacılık tarihinde bir birinci olduğunu vurgulayan Oğuz, ‘Türkiye’nin en gelişmiş savaş uçaklarını ulusal olarak geliştirip, resmi kontratla ihraç debilen dünyadaki iki ülkeden biri yapıyor. Oburu ise F-35 savaş uçağıyla ABD. Çin’in J-35A ve Rusya’nın Su-57E savaş uçaklarının ihraç edildiğine dair birtakım açıklama ve tezler var ancak resmi kontrat olmadıkça bu argümanlar her vakit geçersiz olabilir. Halbuki Türkiye resmi olarak bir kontrat yaptı ve bunu fotoğraflarıyla da tüm dünyaya delilleriyle yayınladı. Hasebiyle bunu yapabilen bir ABD var, bir de biz varız şu anda.’ açıklamasını yaptı.

BU TIP MUKAVELELER YALNIZCA UÇAK SATIŞINI KAPSAMAZ

‘Çağımızın en çağdaş savaş uçaklarından birini yalnızca üretmemiş, tıpkı vakitte bu kontratla satmış olacağız. Birebir vakitte bugüne kadar Türkiye’de tek kontratta yapılan en büyük bedelli savunma ihracatını gerçekleştirmiş olacağız.’ diyen Oğuz 10 yıl üzere uzun bir sürecin kelam konusu olacağını tabir ederek, ‘Hem çok uzun süreçli hem de çok büyük bedelli… Tabi bu çeşit kontratlar yalnızca uçak satışını kapsamaz. Büyük ölçüde yedek kesim, büyük ölçüde simülatör, eğitim, lojistik dayanak üzere uzun yıllar bunları da kapsar. Yalnızca uçak satmıyoruz, başkalarını de satıyoruz. Teknoloji paylaşımı derken bunlar da içinde. Tıpkı vakitte onların tabi bakım takımlarını vs. eğiteceğimiz için bakımda da teknoloji paylaşımı da yapmış olacağız. F-35 programında olan bir modül üretimi üzere ofset muahedeleri var mı, şimdi şu an açıklanmış değil. Gelecek vakitlerde o tip ayrıntıların olup olmadığı açıklanacaktır.’ biçiminde konuştu.

TÜRKİYE, GLOBAL AÇIDAN HÜRMET VE İTİMAT KAZANDI

Oğuz, ‘KAAN daha prototip evresindeyken satmış olacağız. Bu da Türkiye’nin bu bölümde kazandığı global hürmet ve inancı açık olarak gösteriyor. Hasebiyle Türkiye, global açıdan bir hürmet ve itimat kazanmıştır. Bu tıpkı vakitte onun da göstergesi. Yeniden motor dahil tüm kritik sistemleri büsbütün ulusal olarak satmış olacağız. Açıklamada da olduğu üzere ulusal motor TF35000 ile satılacak. O vakte kadar fırlatma koltuğunu da millileştireceğimiz için kritik ihracat lisansına alışılmış üzerinde hiçbir ithal eser olmayacaktır. Bu da çok kıymetli bir özellik. 10 yıl içinde 48 adet KAAN B20 yahut üzeri konfigürasyon uçak teslim edeceğiz. Resmi siparişin tesiriyle hem ulusal TF35000 turbofan motoru hem de devamında KAAN B20’nin az ölçü da olsa hızlanmasına sebep olacaktır bu mukavele. Hasebiyle bu açıdan da kıymetli bir mukaveledir.’ dedi.

GENÇLERİN ÖNLERİNDE GELECEĞİN PROJELERİ VAR

Genç mühendislerin de bu ihracatla çok fazla sevinçli olduğuna dikkat çeken Oğuz,’5. kuşak savaş uçağı dünyada şu anda 4 ülkede yapabiliyor; ABD, Rusya, Çin ve Türkiye… Yalnızca geliştirmek değil, bu tip şeylerde prototip uçuşu yapabilen 4 ülke var. Bunlardan birinin projesinde yer almak hem özgeçmişleri için çok kıymetli, hem ulusal hisler için çok kıymetli, hem gelecekleri için çok kıymetli. Savunma sanayiinde artık onların önünde çok büyük alanlar var ve çok büyük projeler var. Münasebetiyle bu bile tek başına heyecan sorunudur. Önlerinde onlarca uçak, helikopter, insansız savaş aracı, insansız hava aracı, insansız deniz aracı, insansız kara aracı üzere geleceğin projeleri var. Hiçbiri standart, eskimiş, meyyit projeler değil, hepsi orijinal projeler. Bu bölüme artık giren tüm teknik elemanların tamamı büyük heyecan içerisinde olacaktır her vakit. Daima yeni projelere başlayacaklar, daima yeni şeyler öğrenecekler ve daha çok küçük yaşlarda dünyadaki misal mevkidaşlarından daha deneyimli olacaklar. Şu anda dünyada Türkiye’deki kadar çok proje yapan olmadığı için bizim 30-35 yaşındaki mühendislerimizin edindiği deneyime bakarsanız ABD üzere yahut Rusya üzere ülkelerdeki benzeri şahıslardaki deneyimler 50-55 yaşındalar. Dünyada da çok değerli yerde hissediyorlar kendini. Kendilerinden 20 yaş büyük beşerlerle emsal tecrübedeler. Hatta onların projeleri çok daha eski olduğu için bizimkilerin çok daha yeni olduğu için çok daha yeni yetkinliklerle bezenmiş durumdalar. Modernize açısından da onlardan öndeler’ dedi.